พรรณไม้ทรงคุณค่า ดอกม่วงเข้มงดงามแห่งป่าดิบ “แซะ” ไม้ต้นใหญ่ผู้ทรงคุณค่าต่อระบบนิเวศไทย

“แซะ” หรือ กาแซะ พุงหมู และยีนิเกะ (ชื่อวิทยาศาสตร์: Callerya atropurpurea (Wall.) Schot) พืชในวงศ์ถั่ว (Fabaceae) ที่มีชื่อสามัญภาษาอังกฤษว่า Purple Millettia เป็นไม้ต้นขนาดใหญ่ที่เติบโตสูงได้ถึง 25 เมตร โดดเด่นด้วยช่อดอกแบบช่อแยกแขนงก้านหนาตรงปลายกิ่ง ให้ดอกสีชมพูถึงม่วงเข้มความยาวประมาณ 2 เซนติเมตร กลีบกลางมีแถบสีเหลืองสดใสแต้มตรงกลางด้านใน โคนก้านใบประกอบพอง ใบย่อยรูปรีหรือรูปไข่จำนวน 3–5 คู่ มีเส้นกลางใบนูนชัดเจนทั้งสองด้าน ผลเป็นฝักรูปรีหรือรูปไข่กลับทรงแบน ผนังหนา บรรจุเมล็ดแบนข้างใน 1–2 เมล็ด พบกระจายพันธุ์กว้างขวางตั้งแต่พม่า ภูมิภาคอินโดจีน คาบสมุทรมลายู สุมาตรา ไปจนถึงทุกภาคของประเทศไทย โดยมักขึ้นตามป่าดิบชื้น ป่าดิบแล้ง และป่าดิบเขา ที่ระดับความสูงไม่เกิน 1,200 เมตร นับเป็นไม้ยืนต้นพื้นเมืองที่มีบทบาทสำคัญในการสร้างความหลากหลายและรักษาสมดุลของผืนป่าธรรมชาติอย่างยิ่ง