นายแพทย์วีรวุฒิ อิ่มสำราญ อธิบดีกรมการแพทย์ เปิดเผยว่า ปัจจุบันประชาชนหันมาใส่ใจสุขภาพและออกกำลังกายมากขึ้น ซึ่งเป็นเรื่องที่ดี เนื่องจากการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอช่วยป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือดได้อย่างมีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ตาม ยังพบรายงานผู้เกิดภาวะหัวใจหยุดเต้นหรือกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันขณะออกกำลังกายอยู่บ่อยครั้ง โดยเฉพาะผู้ที่ออกกำลังกายหักโหมเกินกำลังหรือขาดการเตรียมความพร้อมของร่างกาย จึงขอเน้นย้ำให้ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจในการออกกำลังกายอย่างถูกวิธี เพื่อลดความเสี่ยงจากเหตุการณ์ไม่คาดฝัน และสร้างเสริมสุขภาพหัวใจให้แข็งแรงอย่างยั่งยืน
นายแพทย์เขตต์ ศรีประทักษ์ ผู้อำนวยการสถาบันโรคทรวงอก กล่าวว่า การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอช่วยลดความเสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจในระยะยาวได้หลายทาง ทั้งลดความดันโลหิตและระดับน้ำตาลในเลือด ควบคุมไขมันในเลือดและน้ำหนักตัว เพิ่มสมรรถภาพการทำงานของหัวใจและระบบไหลเวียนโลหิต รวมถึงลดภาวะการอักเสบในร่างกาย
อย่างไรก็ตาม หากออกกำลังกายอย่างหนักทันทีในผู้ที่มีภาวะหลอดเลือดหัวใจตีบแฝงอยู่โดยไม่รู้ตัว อาจกระตุ้นให้เกิดภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันได้ในเวลาอันสั้น เนื่องจากเมื่อออกกำลังกายหนักกะทันหัน หัวใจจะเต้นเร็วและความดันโลหิตพุ่งสูงขึ้น ทำให้กล้ามเนื้อหัวใจต้องการออกซิเจนมากขึ้น เกิดแรงเฉือนต่อผนังหลอดเลือด ร่วมกับการกระตุ้นระบบประสาทและการแข็งตัวของเลือด ปัจจัยเหล่านี้อาจกระตุ้นให้คราบไขมันที่เกาะตามผนังหลอดเลือดปริแตกหรือฉีกขาด จนเกิดลิ่มเลือดเข้าไปอุดตันในหลอดเลือดหัวใจอย่างเฉียบพลันได้
นายแพทย์ภูริช สุลัญชุปกร อายุรแพทย์โรคหัวใจ สถาบันโรคทรวงอก ให้คำแนะนำว่า กลุ่มที่ควรระมัดระวังเป็นพิเศษ ได้แก่ ผู้ที่มีอายุมากกว่า 40–50 ปี และไม่เคยออกกำลังกายเป็นประจำ ผู้ที่เป็นโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือมีไขมันในเลือดสูง ผู้ที่สูบบุหรี่หรือมีประวัติครอบครัวเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจก่อนวัยอันควร ผู้ที่มีภาวะอ้วนหรือขาดการออกกำลังกายเป็นเวลานาน รวมถึงผู้ที่เคยมีอาการเจ็บหน้าอกหรือได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ
สำหรับแนวทางการออกกำลังกายอย่างปลอดภัยในผู้ใหญ่ทั่วไป แนะนำให้เน้นความสม่ำเสมอและเหมาะสมกับสภาพร่างกาย โดยควรออกกำลังกายแบบแอโรบิกระดับปานกลางอย่างน้อย 150–300 นาทีต่อสัปดาห์ ซึ่งสังเกตได้จากการที่ยังสามารถพูดคุยเป็นประโยคได้ แต่ร้องเพลงไม่สะดวก หรือออกกำลังกายระดับหนัก 75–150 นาทีต่อสัปดาห์ ร่วมกับการฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้ออย่างน้อย 2 วันต่อสัปดาห์
ที่สำคัญ ควรเริ่มต้นจากระดับเบาแล้วค่อย ๆ เพิ่มระยะเวลาและความหนัก หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหนักทันทีหลังเว้นวรรคไปนาน รวมถึงอบอุ่นร่างกาย (Warm-up) และผ่อนคลายร่างกาย (Cool-down) ทุกครั้ง
ทั้งนี้ หากพบสัญญาณอันตรายขณะออกกำลังกาย ได้แก่ เจ็บแน่นหน้าอกหรือรู้สึกเหมือนมีของหนักกดทับบริเวณหน้าอก เจ็บร้าวไปที่แขน ไหล่ คอ กราม หรือหลัง หายใจเหนื่อยผิดปกติ เหงื่อออกมาก หน้ามืด คลื่นไส้ หรือใจสั่นร่วมกับอาการอ่อนเพลียและเป็นลม ควรหยุดกิจกรรมทันทีและรีบขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ หากสงสัยภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน ให้โทรสายด่วน 1669 ทันที และไม่ควรขับรถไปโรงพยาบาลเอง
ประชาชนไม่ควรกลัวการออกกำลังกาย เพราะการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอยังคงเป็นหนึ่งในวิธีป้องกันโรคหัวใจที่ดีที่สุด เพียงแต่ควรประเมินความเสี่ยงของตนเองก่อนเริ่ม ปรึกษาแพทย์หากมีโรคประจำตัว และไม่ฝืนร่างกายเมื่อมีอาการผิดปกติ








