ดร. วิภู รุโจปการ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) เปิดเผยทิศทางการขับเคลื่อน NARIT ในงาน NARIT OPEN TALK 2026 ภายใต้แนวคิด ASTRONOMY+ ( แอสโตรโนมี พลัส ) กำหนดกรอบประเด็นหลัก 5 ด้านคือ 1. งานวิจัยขั้นแนวหน้า (Frontier Research) ยกระดับขีดความสามารถด้านการวิจัยดาราศาสตร์ระดับแนวหน้า ผลักดันนักวิจัยไทยเข้าร่วมเครือข่ายวิจัยนานาชาติ เพิ่มการผลิตองค์ความรู้เชิงลึกและการตีพิมพ์งานวิจัยบนเวทีโลก พร้อมขยายการมีส่วนร่วมในภารกิจสำคัญของโลก
2. ดาราศาสตร์กับภูมิปัญญาบรรพชน (Ancestral Wisdom) สืบสานภูมิปัญญาบรรพชนผ่านโบราณดาราศาสตร์ ใช้องค์ความรู้ดาราศาสตร์สืบหาอายุโบราณสถาน ตลอดจนแนวคิดการวางผังวัดและชุมชนในอดีต เพื่อเชื่อมโยงมรดกภูมิปัญญาเข้ากับงานวิจัยสมัยใหม่
3. การพัฒนาเทคโนโลยีและวิศวกรรมขั้นสูง (Advanced Technology Development) ออกแบบและพัฒนาอุปกรณ์และต้นแบบจากโจทย์ดาราศาสตร์สู่การใช้งานจริงและเชิงพาณิชย์
4. งานวิจัยเพื่อคุณภาพชีวิตและเฝ้าระวังภัยพิบัติ (Quality of Life & Disaster Monitoring) ขับเคลื่อนงานวิจัยวิทยาศาสตร์บรรยากาศ ศึกษาต้นตอการเกิด PM2.5 ในไทย ด้วยการเก็บข้อมูลบรรยากาศเชิงพื้นที่แบบ Real‑Time ผ่านอุปกรณ์ ACSM (Aerosol Chemical Speciation Monitor) และนำร่องการใช้โดรนเก็บข้อมูลอากาศที่ช่วยให้ได้ผลที่แม่นยำชัดเจนขึ้น พร้อมแบ่งปันข้อมูลให้หน่วยงานท้องถิ่นและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้มีข้อมูลเชิงพื้นที่สำหรับตัดสินใจเชิงนโยบาย พร้อมพัฒนา และขยายการใช้งานระบบเตือนภัยแผ่นดินไหว ที่ใช้เทคโนโลยี IoT ผ่านดาวเทียม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเตือนภัยและการบริหารจัดการสาธารณภัย
และ 5. สร้างความตระหนักและความตื่นตัวด้านดาราศาสตร์ในทุกมิติ (Awareness & Learning) ขยายขอบเขตการเรียนรู้เข้าถึงทุกกลุ่มเป้าหมาย โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง อาทิ กลุ่มผู้บกพร่องทางการเห็น/การได้ยิน พร้อมผลักดันโครงการ Amazing Dark Sky in Thailand และการขึ้นทะเบียนเขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืด (Dark Sky Area Reserved) เพื่อพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวดาราศาสตร์อย่างยั่งยืน กระจายรายได้สู่ชุมชน
“ASTRONOMY+” ไม่เพียงแต่เป็นกรอบแนวคิด แต่ยังเป็นพันธกิจที่สำคัญของ NARIT ที่มุ่งเน้นการนำงานวิจัยและเทคโนโลยีด้านดาราศาสตร์มาพัฒนาประเทศไทย โดยตอบโจทย์ความต้องการของสังคมในหลายด้าน เช่น สุขภาพ คุณภาพชีวิต ความปลอดภัยและการพัฒนาเศรษฐกิจที่ยั่งยืน โดยยึดหลักการทำงานที่สอดคล้องกับทิศทางระดับโลก
