นายแพทย์มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค ในฐานะประธานคณะอนุกรรมการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค เปิดเผยว่า จากการประชุมทบทวนข้อมูลสถานการณ์โรค IPD ร่วมกับผู้แทน สปสช. อย่างรอบด้าน พบข้อมูลที่น่ากังวลว่าเด็กไทยอายุต่ำกว่า 5 ปี ยังคงมีอัตราการป่วยด้วยโรคปอดอักเสบสูงอย่างต่อเนื่องและยืนยันถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการป้องกันโรคในเด็กเล็ก พร้อมเห็นชอบให้เร่งผลักดันวัคซีน PCV เป็นสิทธิประโยชน์ถ้วนหน้า ตามนโยบายของกระทรวงสาธารณสุขในการสนับสนุนและสร้างความเท่าเทียมในการเข้าถึงวัคซีนการป้องกันโรคอย่างทั่วถึง
ทั้งนี้ จากข้อมูลระบบเฝ้าระวังโรคดิจิทัล (DDS) กองระบาดวิทยา ในช่วงปี 2566–2568 พบเด็กอายุ 0–5 ปี ป่วยด้วยโรคปอดอักเสบปีละ 88,000–107,000 ราย และต้องนอนโรงพยาบาลปีละ 34,000–41,000 ราย ขณะที่ข้อมูลทางห้องปฏิบัติการพบเชื้อ Streptococcus pneumoniae ในผู้ป่วยร้อยละ 15–24 คิดเป็นผู้ป่วยปอดอักเสบจากเชื้อนิวโมคอคคัสกว่า 6,000–7,000 รายต่อปี ส่วนโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบในเด็กอายุ 0–5 ปี พบผู้ป่วยกว่า 240–340 รายต่อปี โดยประมาณร้อยละ 50 มีสาเหตุจากเชื้อนิวโมคอคคัส ซึ่งมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดความพิการทางระบบประสาทอย่างถาวร
ด้านนายแพทย์ดิเรก ขำแป้น รองอธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวว่า จากการวิเคราะห์เชิงพื้นที่พบเกือบทุกจังหวัดมีอัตราป่วยสูงกว่า 50 ต่อประชากรแสนคน และหลายพื้นที่สูงกว่า 200 ต่อประชากรแสนคน มีเพียงจังหวัดนครนายกและอำนาจเจริญเท่านั้นที่มีอัตราป่วยต่ำกว่า 50 ต่อประชากรแสนคน สะท้อนให้เห็นว่าโรค IPD เป็นปัญหาสุขภาพระดับประเทศ ซึ่งประเทศไทยมีระบบเฝ้าระวังโรคที่ครอบคลุมสถานพยาบาลร้อยละ 99.64 และมีระบบเฝ้าระวังเชิงรุก ในโรงพยาบาล 23 แห่งใน 19 จังหวัด ทำให้มีข้อมูลทางระบาดวิทยาและห้องปฏิบัติการที่ครบถ้วนเพียงพอสำหรับการตัดสินใจเชิงนโยบายในระดับประเทศ ที่ประชุมจึงมีความเห็นสอดคล้องกันว่า ไม่มีความจำเป็นต้องดำเนินการวิจัยนำร่องหรือศึกษาวัคซีน PCV เพิ่มเติมในพื้นที่นำร่อง เนื่องจากมีข้อมูลวิชาการและข้อมูลเฝ้าระวังเพียงพอแล้ว จึงเห็นควรให้ดำเนินการจัดบริการวัคซีน PCV ครอบคลุมทุกจังหวัดทั่วประเทศโดยพร้อมกัน ตากหลักฐานนานาชาติและการประเมินโดย HITAP ยืนยันว่า วัคซีน PCV มีประสิทธิผลและคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์สามารถลดการป่วยรุนแรง การเสียชีวิตและความพิการในเด็กได้อย่างชัดเจน การป้องกันโรครุนแรงตั้งแต่ช่วงต้นชีวิตนับเป็นการลงทุนด้านสุขภาพที่คุ้มค่า กรมควบคุมโรคจะเร่งประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อให้นโยบายนี้เกิดขึ้นจริงโดยเร็วที่สุด เพื่อคุ้มครองสุขภาพและยกระดับคุณภาพชีวิตเด็กไทยในระยะยาว
