กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ร่วมมือกับหน่วยงานเครือข่าย พัฒนาการใช้อากาศยานไร้คนขับ หรือโดรน เพื่อขนส่งยา วัคซีน และเวชภัณฑ์ทางการแพทย์ไปยังโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในพื้นที่เกาะและชายฝั่ง โดยมุ่งลดระยะเวลาการขนส่งและเพิ่มโอกาสให้ผู้ป่วยเข้าถึงการรักษาได้รวดเร็วขึ้น
นายแพทย์ณัฐพงศ์ วงศ์วิวัฒน์ อธิบดีกรมการแพทย์ เปิดเผยว่า กรมการแพทย์ได้เริ่มทดลองใช้อากาศยานไร้คนขับในการขนส่งยาและเวชภัณฑ์ทางการแพทย์ไปยังโรงพยาบาลพื้นที่ห่างไกลตั้งแต่ปี 2566 โดยเริ่มนำร่องที่จังหวัดสตูล ในเส้นทางจากฝั่งไปยังพื้นที่เกาะ สามารถลดระยะเวลาการขนส่งเวชภัณฑ์จากเดิมประมาณ 120 นาที เหลือเพียง 15 นาที
ทั้งนี้ การขนส่งดังกล่าวมีการควบคุมคุณภาพยาและวัคซีนตามมาตรฐาน ทำให้ผู้ป่วยได้รับยาได้รวดเร็วขึ้น จากเดิมที่เจ้าหน้าที่สาธารณสุขในพื้นที่ต้องพึ่งพาการขนส่งทางเรือ ซึ่งขึ้นอยู่กับสภาพอากาศและตารางเวลาเดินเรือ หากคลื่นลมแรงอาจทำให้การส่งยาล่าช้า โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ป่วยฉุกเฉินที่จำเป็นต้องใช้ยาเร่งด่วน
ขณะนี้ได้ขยายการทดลองบินใช้งานจริงเพิ่มใน 3 จังหวัด ได้แก่ กระบี่ สตูล และพังงา โดยมีการปรับปรุงกระบวนการทำงานตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทางให้ใกล้เคียงกับการใช้งานจริง และดำเนินการตามระเบียบด้านการบินของสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย พร้อมกำหนดให้มีการทดสอบในแต่ละพื้นที่อย่างน้อย 30 เที่ยวบิน เพื่อสร้างความเชื่อมั่นในการใช้งานในอนาคต
การทดลองครั้งนี้มีทีมงานคนไทยที่มีประสบการณ์เข้าร่วมดำเนินการ โดยใช้รูปแบบการบินที่มีความปลอดภัยตามกฎหมายการบิน พร้อมติดตั้งระบบติดตามแบบเรียลไทม์และระบบควบคุมอุณหภูมิยาอย่างเข้มงวด เพื่อให้มั่นใจว่ายาและเวชภัณฑ์จะถึงมือประชาชนอย่างปลอดภัย นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาบุคลากรด้านการใช้งานโดรนทางการแพทย์ เพื่อเพิ่มศักยภาพบุคลากรในประเทศ
อย่างไรก็ตาม การขนส่งยาและเวชภัณฑ์ด้วยอากาศยานไร้คนขับยังถือเป็นเทคโนโลยีใหม่ของประเทศไทย จึงต้องดำเนินการให้เป็นไปตามกฎหมายและมาตรฐานสากล โดยปัจจุบันยังไม่มีผู้ให้บริการรายใดในประเทศที่มีขีดความสามารถในระดับสูง โครงการดังกล่าวจึงวางแผนการทดลองอย่างรัดกุม เพื่อให้เกิดประโยชน์ทั้งต่อผู้ป่วย โรงพยาบาล ผู้ให้บริการโดรน และใช้เป็นข้อมูลสำหรับกองทุนสุขภาพที่จะพิจารณาการสนับสนุนค่าบริการในอนาคต
สำหรับโครงการนี้ได้รับการสนับสนุนทุนจาก TCELs และความร่วมมือจากหน่วยงานในพื้นที่ หน่วยงานด้านการบิน รวมถึงเครือข่ายภาครัฐและเอกชน โดยกรมการแพทย์มีแผนเก็บข้อมูลผลลัพธ์ด้านสุขภาพและต้นทุน เพื่อนำไปพัฒนาระบบขนส่งยาและเวชภัณฑ์ด้วยโดรนให้ครอบคลุมพื้นที่ห่างไกล และต่อยอดเป็นต้นแบบขยายไปยังจังหวัดอื่นทั่วประเทศในอนาคต เพื่อให้ประชาชนทุกพื้นที่สามารถเข้าถึงการรักษาได้อย่างเท่าเทียม
