นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร กล่าวเปิดงาน Bangkok Perspectives: Navigating the Haze – GIZ Thailand Business Dialogue Series ในหัวข้อ Bangkok Perspectives: Navigating Uncertainty: Global Cooperation and Economic Resilience in a Fragmented World ว่า คุณภาพอากาศเป็นประเด็นที่ประชาชนให้ความกังวลมากที่สุดเรื่องหนึ่ง เพราะไม่ใช่แค่เรื่องสุขภาพของคนกรุงเทพฯ เท่านั้น แต่คือการอยู่รอดของเมืองในอนาคต หากเมืองมีคุณภาพอากาศที่แย่ เราจะไม่สามารถดึงดูดคนเก่ง หรือนักลงทุนให้เข้ามาทำงานที่นี่ได้และถ้าไร้ซึ่งบุคลากรที่มีคุณภาพ ธุรกิจที่ดีก็จะไม่เกิดขึ้น ดังนั้นเรื่องฝุ่นจึงเป็นหัวใจสำคัญที่เราต้องโฟกัส
ถ้าเทียบช่วงเวลาเดียวกันระหว่างปีที่แล้วกับปีนี้ พบว่าสถานการณ์ฝุ่นดีขึ้น ตัวเลขที่ลดลงสะท้อนว่าเรามีความเข้าใจปัญหาดีขึ้นและมีเทคโนโลยีที่แม่นยำขึ้นในการจัดการ โดยเราวิเคราะห์แหล่งกำเนิดฝุ่นในกรุงเทพฯ ออกเป็น 3 ส่วนหลัก ได้แก่ สภาพอากาศปิด ไอเสียจากยานพาหนะ และการเผาชีวมวล
กทม. ได้ประกาศเขตควบคุมมลพิษ เมื่อเดือนกันยายน 2568 เพื่อให้เรามีอำนาจในการจัดการมากขึ้น แต่ต้องยอมรับว่า กทม. ไม่ได้มีอำนาจเบ็ดเสร็จในทุกเรื่อง โดยเฉพาะข้อกฎหมายใหญ่ๆ บทเรียนสำคัญคือ ‘อย่ามัวแต่โทษข้อจำกัด’ แต่ให้เรียนรู้ที่จะทำงานภายใต้ข้อจำกัดนั้นให้ได้
ขณะเดียวกัน กทม. มีมาตรการในการจัดการ PM2.5 ในเขตกรุงเทพฯ โดยเน้นการแก้ไขปัญหาจากต้นตอ ผ่านความร่วมมือกับจังหวัดใกล้เคียงเพื่อลดการเผาในที่โล่งและเปลี่ยนมาใช้จุลินทรีย์ย่อยสลายตอซังทดแทน ใช้มาตรการ Low Emission Zone โดยไม่อนุญาตให้รถที่มีค่าไอเสียเกินมาตรฐานเข้าเขตกรุงเทพฯ ในช่วงวิกฤตฝุ่น ยกระดับการตรวจวัดควันดำจากเดิมที่เกณฑ์มาตรฐานอยู่ที่ 30% เราปรับให้เข้มงวดขึ้นเป็น 20% ทำให้เราตรวจจับรถควันดำได้มากกว่าปีที่แล้วถึง 2.5 เท่า
นอกจากการควบคุมภาคอุตสาหกรรมด้วยมาตรฐานที่เข้มงวดแล้ว เรายังให้ความสำคัญกับการดูแลกลุ่มเปราะบาง ด้วยการจัดตั้งห้องเรียนปลอดฝุ่นในโรงเรียนและศูนย์เด็กเล็ก พร้อมทั้งพัฒนาระบบแจ้งเตือนภัยล่วงหน้าเพื่อการมีส่วนร่วมของประชาชน เร่งสร้างสวน 15 นาที โดยปลูกต้นไม้ไปแล้วกว่า 2.4 ล้านต้น ซึ่งจากการวัดผลพบว่าพื้นที่ในสวนมีค่ามลพิษต่ำกว่าภายนอกอย่างชัดเจน สวนจึงเปรียบเสมือน Safe Zone ของคนเมือง
“กทม. ทำคนเดียวไม่ได้ ปัญหานี้ต้องอาศัยความร่วมมือแบบเกลียว ทั้งภาครัฐ ภาควิชาการ ภาคอุตสาหกรรม และภาคประชาชน การประชุมในวันนี้จึงสำคัญมาก เพราะทุกภาคส่วนคือจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญที่จะช่วยให้เราผ่านวิกฤตนี้และสร้างเมืองที่น่าอยู่ไปด้วยกัน” ผู้ว่าฯ กทม. กล่าว
GIZ Thailand เดินหน้าขับเคลื่อนด้านสภาพภูมิอากาศและเศรษฐกิจยั่งยืน ผ่านเวที Bangkok Perspectives ซึ่งจัดขึ้นเป็นครั้งที่ 2 เพื่อให้ผู้นำรัฐและเอกชนร่วมหาทางออกวิกฤตมลพิษทางอากาศ ที่กำลังกระทบทั้งสุขภาพและโครงสร้างเศรษฐกิจของไทย ตั้งแต่ภาคเกษตรจนถึงการท่องเที่ยว การแก้ปัญหาครั้งนี้จึงไม่ใช่แค่เรื่องสิ่งแวดล้อม แต่คือยุทธศาสตร์สำคัญเพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันของประเทศในระยะยาว
