รู้หรือไม่? ในผืนป่าดิบเขาของไทย มีพืชเถาชนิดหนึ่งที่เบ่งบานด้วยดอกสีเหลืองสดใสรูปทรงคล้ายลำโพง แต่น้อยคนนักจะรู้ว่าภายใต้ความสวยงามนั้นกลับซ่อนความลับที่น่าสะพรึงกลัวไว้ พืชชนิดนี้มีชื่อว่า “มะเค็ด” หรือที่ชาวน่านขนานนามว่า “มะลินรก”
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ที่โดดเด่น มะเค็ด (ชื่อวิทยาศาสตร์: Gelsemium elegans) เป็นไม้เถาที่มีใบรูปไข่แกมใบหอกเรียงตรงข้ามกันอย่างเป็นระเบียบ จุดเด่นที่สุดคือ ช่อดอกสีเหลืองที่ออกหนาแน่นตามปลายกิ่ง โดยภายในดอกจะมีจุดสีแดงแต้มอยู่ประปราย กลีบดอกแฉกลึกและพับงอกลับอย่างมีเอกลักษณ์ เมื่อถึงเวลาผลของมันจะแห้งและแตกออกเป็นสองซีก เผยให้เห็นเมล็ดแบนๆ ที่มีปีกรอบจักรชายครุย พร้อมที่จะโบยบินไปเติบโตในป่าดิบชื้น
ความสวยที่มาพร้อมพิษและสรรพคุณ ความน่าสนใจของมะเค็ดอยู่ที่ “น้ำยาง” ซึ่งเต็มไปด้วยสารแอลคาลอยด์หลายชนิดที่มีพิษร้ายแรงต่อระบบประสาท หากสัมผัสหรือได้รับเข้าสู่ร่างกายอาจทำให้เกิดอาการสับสน ตัวสั่น ชัก จนถึงขั้นหยุดหายใจได้ อย่างไรก็ตาม ในทางพยาธิวิทยาหากใช้ในปริมาณที่เหมาะสมและอยู่ภายใต้การดูแลของผู้เชี่ยวชาญ มะเค็ดกลับมีสรรพคุณในการรักษาโรคเนื้องอกในโพรงจมูกและผิวหนังบางชนิดได้อย่างไม่น่าเชื่อ
