“ต้นกระทุ่ม” ไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ให้ร่มเงาในป่าอนุรักษ์ เป็นพืชสมุนไพรล้ำค่าจากผืนป่าไทย

“กระทุ่ม” ไม่ได้เป็นเพียงไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ที่ให้ร่มเงาในป่าอนุรักษ์เท่านั้น แต่ยังเป็นพืชสมุนไพรที่อยู่คู่กับภูมิปัญญาไทยมาอย่างยาวนาน

ต้นกระทุ่ม (หรือที่เรียกกันว่า กระทุ่มบก, โกส้ม หรือตะกู) เป็นไม้ขนาดใหญ่ที่สูงได้ถึง 30 เมตร มีเอกลักษณ์ที่เปลือกไม้แตกเป็นร่องตื้นตามยาว กิ่งก้านแตกตั้งฉากกับลำต้นอย่างสง่างาม มาพร้อมใบรูปไข่และช่อดอกสีเหลืองทรงกลมที่สวยงามสะดุดตา

สรรพคุณทางยา  ดูแลสุขภาพจากรากสู่ผล ภูมิปัญญาไทยนำส่วนต่างๆ ของต้นกระทุ่มมาใช้ประโยชน์ได้อย่างหลากหลาย

ใบและเปลือก นำมาต้มน้ำดื่ม ช่วยลดความดันโลหิตและแก้ไข้ หรือจะใช้กลั้วคอรักษาอาการอักเสบในช่องปาก บรรเทาอาการปวดมดลูกและดูแลระบบลำไส้ก็ได้เช่นกัน

ผลสุก เนื้อผลมีสีส้มสดใส รับประทานได้ มีสรรพคุณช่วยบำรุงเลือดและบำรุงสายตา

ราก มีฤทธิ์ทางยาช่วยรักษาโรคเบาหวานและบรรเทาอาการปวดท้อง

ตำรับยาผสม หากนำเปลือกกระทุ่มไปต้มรวมกับสมุนไพรอื่นๆ (เช่น รากก้านเหลือง, รากทองแมว) จะช่วยบำรุงเลือด ขับน้ำคาวปลาสำหรับคุณแม่หลังคลอดและบรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกายได้ดีเยี่ยม

นอกจากนี้ กระทุ่ม ยังเป็นส่วนผสมหลักในตำรับยาแผนโบราณที่ช่วยบำรุงน้ำนม บรรเทาอาการอักเสบของข้อต่อ เส้นเอ็น รวมถึงช่วยดูแลผู้ป่วยอัมพฤกษ์-อัมพาตอีกด้วย

ข้อควรระวังสำคัญ แม้จะมีสรรพคุณมากมาย แต่การใช้สมุนไพรควรอยู่บนพื้นฐานของความปลอดภัย ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพรหรือแพทย์ก่อนนำไปใช้เสมอ เพื่อให้ได้รับการรักษาที่เหมาะสมกับร่างกายของแต่ละบุคคลและป้องกันผลข้างเคียง