หากพูดถึง “ต้นหลิว” หลายคนอาจนึกถึงสวนสไตล์จีน หรือยุโรป แต่รู้หรือไม่ว่าประเทศไทยเราก็มีหลิวพื้นเมืองที่สวยงามและทรงคุณค่าไม่แพ้กัน นั่นคือ “สนุ่น” พรรณไม้ที่ผูกพันกับสายน้ำและวิถีชีวิตคนไทยมาอย่างยาวนาน
สนุ่นมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Salix tetrasperma Roxb. อยู่ในวงศ์ Salicaceae (วงศ์สนุ่นหรือวงศ์หลิว) เป็นไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ที่สามารถสูงได้ถึง 10–20 เมตร จุดเด่นคือการเป็นไม้ “แยกเพศต่างต้น” (Dioecious) หมายความว่าดอกตัวผู้และดอกตัวเมียจะอยู่กันคนละต้น
สำหรับลักษณะทางพฤกษศาสตร์นั้น ใบเรียงเวียน รูปรีหรือรูปใบหอก ปลายใบแหลมสวยงาม ใต้ใบมีนวลสีขาวมองดูสะอาดตา ขอบใบหยักเป็นฟันเลื่อยละเอียดดอกออกเป็นช่อที่เรียกว่า “ช่อหางกระรอก” (Catkin) ดูนุ่มนวล ช่อดอกเพศเมียจะมีความยาวกว่าช่อดอกเพศผู้เล็กน้อย (8–12 ซม.) ส่วนผลและเมล็ด ผลมีขนาดเล็ก เมื่อแก่จะแตกออก เผยให้เห็นเมล็ดที่มีขนยาวละเอียดสีขาวปกคลุมหนาแน่น ช่วยให้เมล็ดลอยไปตามลมได้ไกล การกระจายพันธุ์และนิเวศวิทยา
สนุ่นเป็นพรรณไม้ที่พบได้กว้างขวางตั้งแต่อินเดีย จีนตอนใต้ ไปจนถึงฟิลิปปินส์ สำหรับในประเทศไทยพบได้ทุกภาค โดยเฉพาะตามที่โล่งริมลำธารหรือพื้นที่ชุ่มน้ำ ตั้งแต่พื้นที่ราบไปจนถึงภูเขาสูงกว่า 1,900 เมตร
ส่วนสรรพคุณและประโยชน์ ไม่เพียงแต่ให้ความร่มรื่นและยึดตลิ่งกันดินพังทลาย สนุ่นยังมีดีด้านสมุนไพรอีกด้วย เปลือกต้นมีสรรพคุณช่วยแก้ไข้ ใบ นำสารสกัดจากใบมีคุณสมบัติเด่นในการนำมาใช้บำรุงผิวพรรณ
