นายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เปิดเผยสรุปสถานการณ์ไฟป่าในพื้นที่ภาคเหนือประจำปีนี้ว่า พบจุดความร้อน (hotspot) รวมประมาณ 150,000 จุด เพิ่มขึ้นจากปี 2568 ราว 30,000 จุด
โดยในพื้นที่ป่าอนุรักษ์พบจุดความร้อนมากกว่า 60,000 จุด เพิ่มขึ้นกว่า 20,000 จุด ขณะที่พื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติพบประมาณ 40,000 จุด และพื้นที่นอกเขตป่าพบอีกกว่า 45,000 จุด สะท้อนถึงสถานการณ์ไฟป่าที่มีความรุนแรงเพิ่มขึ้น
สำหรับพื้นที่ป่าอนุรักษ์ที่พบจุดความร้อนสูงสุด 5 อันดับ ได้แก่ อุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์ อุทยานแห่งชาติศรีน่าน เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าชุ่มน้ำปาย อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ และอุทยานแห่งชาติสาละวิน ซึ่งล้วนเป็นพื้นที่สำคัญด้านทรัพยากรธรรมชาติ
ด้านความเสียหายจากไฟป่า อยู่ระหว่างการประเมินอย่างเป็นทางการโดย สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ ซึ่งจะตรวจสอบร่องรอยพื้นที่เผาไหม้ (burn scar) อย่างละเอียด เบื้องต้นคาดว่าอาจมีพื้นที่เสียหายสูงถึง 9 ล้านไร่ อย่างไรก็ตาม แม้จำนวนไฟป่าปีนี้จะเพิ่มขึ้นจากปีก่อน แต่ค่าเฉลี่ยยังต่ำกว่าค่าเฉลี่ยในช่วง 3 ปีย้อนหลัง
สาเหตุหลักของการเกิดไฟป่ายังคงมาจากการลักลอบเผาป่าเพื่อหาของป่าและล่าสัตว์ โดยผู้กระทำผิดมักอาศัยช่วงที่เกิดไฟหลายจุดพร้อมกัน ทำให้เจ้าหน้าที่ซึ่งมีจำนวนจำกัดไม่สามารถเข้าควบคุมสถานการณ์ได้ทั่วถึง อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่สามารถจับกุมผู้กระทำผิดได้อย่างต่อเนื่อง และตรวจพบอุปกรณ์จุดไฟรวมถึงเครื่องมือสำหรับล่าสัตว์
ทั้งนี้ แนวทางการแก้ไขปัญหา จำเป็นต้องเร่งจัดการพื้นที่ชุมชนรอบป่า โดยเฉพาะการจัดสรรพื้นที่ทำกินในเขตป่าสงวนแห่งชาติให้ชัดเจน เพื่อให้สามารถบังคับใช้กฎหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเพิกถอนสิทธิได้ทันทีหากพบการกระทำผิด
ขณะเดียวกัน ปรากฏการณ์ เอลนีโญ ที่ส่งผลต่อภาวะภัยแล้งในประเทศไทย อาจทำให้เกิดไฟป่านอกฤดูกาล เนื่องจากยังมีเชื้อเพลิงสะสมในหลายพื้นที่ ส่งผลให้เจ้าหน้าที่จำเป็นต้องเฝ้าระวังและปฏิบัติงานต่อเนื่องยาวถึงช่วงฤดูฝน โดยเฉพาะในพื้นที่เงาฝนที่มีความแห้งแล้งสูง
