นายนฤชา โฆษาศิวิไลซ์ อธิบดีกรมการปกครอง เปิดเผยว่า ได้มีหนังสือด่วนที่สุดถึงผู้ว่าราชการจังหวัดทั่วประเทศ เพื่อกำชับให้สำนักทะเบียนอำเภอ สำนักทะเบียนเขต และสำนักทะเบียนท้องถิ่น ดำเนินการตามมาตรการป้องกันการทุจริตการจดทะเบียนสมรสอย่างเคร่งครัด เพื่อสกัดกั้นขบวนการมิจฉาชีพข้ามชาติที่อาจใช้ช่องว่างของการจดทะเบียนสมรสอำพราง เป็นเครื่องมือแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบตามกฎหมาย
กรมการปกครองได้รับเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับการปฏิบัติงานด้านทะเบียนสมรสของบางสำนักทะเบียน ซึ่งอาจไม่เป็นไปตามระเบียบและข้อกฎหมาย ส่งผลกระทบต่อความมั่นคงและความน่าเชื่อถือของระบบทะเบียนราษฎรของประเทศ จึงได้กำหนดแนวทางคัดกรองและตรวจสอบบุคคลกลุ่มเสี่ยงอย่างละเอียด ตั้งแต่ขั้นตอนการตรวจสอบคำร้องขอจดทะเบียนสมรส (คร.1) และการตรวจสอบคุณสมบัติของคู่สมรส
ทั้งนี้ กลุ่มบุคคลที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ แบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มชาวต่างชาติทั่วไป ซึ่งต้องตรวจสอบเอกสารรับรองจากประเทศต้นทางและหนังสือเดินทางอย่างเข้มงวด กลุ่มชนกลุ่มน้อยและกลุ่มชาติพันธุ์ ซึ่งเป็นบุคคลประเภท 6 และ 7 รวมถึงกลุ่มผู้ไม่มีสถานะทางทะเบียน รหัส 0–89 และ 0–00
นอกจากนี้ ยังได้เพิ่มมาตรการตรวจสอบในทุกขั้นตอน เช่น การตรวจสอบประวัติการสมรสผ่านระบบฐานข้อมูลแบบเรียลไทม์ เพื่อป้องกันการสมรสซ้อน การแยกสอบปากคำคู่สมรสรายบุคคลในกรณีมีเหตุอันควรสงสัย เพื่อป้องกันการนัดแนะถ้อยคำ รวมถึงการควบคุมเอกสารใบรับรองโสดของชาวต่างชาติ ซึ่งจะต้องผ่านการแปลและรับรองจากกระทรวงการต่างประเทศอย่างถูกต้อง
พร้อมกันนี้ กรมการปกครองยังได้จัดทำแบบบันทึกถ้อยคำสอบสวน (ปค.14) รูปแบบใหม่ 3 ภาษา ได้แก่ ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ และภาษาจีน โดยระบุบทลงโทษทางอาญาฐานแจ้งความเท็จต่อเจ้าพนักงานไว้อย่างชัดเจน เพื่อสร้างความเข้าใจแก่ผู้ยื่นคำร้องและลดโอกาสการกระทำผิด
หากนายทะเบียนตรวจพบพฤติการณ์ที่เชื่อได้ว่าเข้าข่ายสมรสอำพราง สามารถใช้ดุลพินิจสั่งปฏิเสธการรับจดทะเบียนสมรสได้ทันที พร้อมชี้แจงเหตุผลทางกฎหมายแก่ผู้ยื่นคำร้องอย่างชัดเจน
ขณะเดียวกัน ได้กำชับให้เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานทุกระดับดำเนินหน้าที่ด้วยความสุจริต โปร่งใส และห้ามเรียกรับผลประโยชน์อื่นใดโดยเด็ดขาด หากตรวจพบการทุจริตหรือพฤติกรรมเอื้อประโยชน์แก่ผู้กระทำผิด จะถูกดำเนินการทางวินัยและกฎหมายอย่างเด็ดขาด พร้อมรายงานกรมการปกครองทันที
