ศูนย์วิจัยและพัฒนานวัตกรรมอุทยานแห่งชาติ จังหวัดสุราษฎร์ธานี พาทุกคนบุกป่าไปทำความรู้จักกับกล้วยไม้ดินสุดหายากที่ชื่อว่า “ว่านอึ่งบางแก้ว” (Eulophia explanata Lindl.) กล้วยไม้ป่าหน้าตาแปลกตาที่ไม่ได้หาชมกันได้ง่ายๆ
นักวิจัยได้สำรวจพบเจ้าว่านอึ่งบางแก้วนี้ ที่อุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาว จังหวัดระนอง (บริเวณป่าใกล้พื้นที่สวนปาล์มน้ำมัน ตำบลบางแก้ว อำเภอละอุ่น) โดยพวกมันชอบอาศัยอยู่บนความสูงจากระดับน้ำทะเลถึง 850-1,000 เมตรเลยทีเดียว! (แถมโปรไฟล์ไม่ธรรมดา เพราะในต่างประเทศพบได้แค่แถวเทือกเขาหิมาลัยตะวันตก อินเดีย และเนปาลเท่านั้น)
ถ้าอยากเจอตอนคิดว่าสวยที่สุด ต้องมาช่วง “มีนาคม – พฤษภาคม” เพราะเป็นฤดูกาลออกดอกของพวกเขาครับ หน้าตาของว่านอึ่งบางแก้วมีเสน่ห์มากๆ ลำต้นสุดแปลก: เป็นกล้วยไม้ดินที่มี “ลำลูกกล้วย” คล้ายหัวเผือกทรงไข่ปลายแหลมเบี้ยวๆ อยู่เหนือดิน ใบสลัดแต่งาม: ใบหนาอวบน้ำพับจีบตามความยาว ซึ่งพอถึงเวลาออกดอก ใบแก่จะทิ้งใบหมดพร้อมกันเพื่อหลีกทางให้ช่อดอกสีสันสดใสชูชันขึ้นมาแทนที่ กลีบดอก สีเหลือง แต้มด้วยจุดประ สีม่วงแดง ที่เรียงตัวกันจนดูเหมือนเส้นสายศิลปะ กลีบปากรูปทรงคล้าย “ไวโอลิน” ขอบบิดพลิ้ว มีเส้นสีม่วงแดงแผ่ออกมาคล้ายเส้นเลือดฝอย ตรงกลางมีสันนูน สีเหลืองสด 2 สัน โดดเด่นมาแต่ไกล พร้อมฝาครอบกลุ่มอับเรณูสีม่วงแดงเข้ม
ร่วมกันอนุรักษ์ กล้วยไม้ป่ามีความเปราะบางและมีระบบนิเวศเฉพาะตัว การนำพวกเขาออกจากป่ามักจบลงด้วยการล้มตาย “ความสวยงามที่แท้จริงคือ การปล่อยให้พวกเขาได้อยู่คู่ป่าตลอดไป”
