เมื่อย่างเข้าสู่ช่วงต้นฤดูฝน ภายในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองนาคา จังหวัดระนอง ความพิเศษไม่ได้มีเพียงแค่ความเขียวขจีของหมู่ไม้ ทว่าที่นี่ยังมีฝูง “ผีเสื้อหนอนคูนธรรมดา” (Lemon Emigrant) นับร้อยนับพันพากันอวดปีกสีเหลืองนวลตาดั่งมะนาวสด บินละลานตาจนเปลี่ยนทางเดินป่าให้กลายเป็นถนนสายริบบิ้นสีทอง
ในทางกีฏวิทยา ผีเสื้อขนาดกลางชนิดนี้มีเสน่ห์ล้ำลึกซ่อนอยู่ภายใต้ความงาม วงจรชีวิตของพวกมันเป็นไปอย่างเร่งรีบและทรงพลัง จากไข่ใบจิ๋วสู่หนอนคูน ดักแด้ และลอกคราบออกมาเป็นผีเสื้อแสนสวยพร้อมสืบพันธุ์ ทั้งหมดนี้ใช้เวลาเพียงแค่ 3–4 สัปดาห์เท่านั้น ช่วงเวลาชีวิตที่สั้นแต่น่าทึ่งนี้ บีบให้พวกมันต้องใช้ทุกนาทีอย่างคุ้มค่า และนั่นคือเหตุผลที่ทำให้เราได้เห็นภาพพฤติกรรมอันน่าอัศจรรย์ใจ
ณ เส้นทางศึกษาธรรมชาติน้ำตกสายรุ้งละอองดาว (หมู่ที่ 5 ตำบลบ้านนา อำเภอกะเปอร์) ในยามเช้าเหล่าฝูงผีเสื้อหนอนคูนธรรมดาจะมารวมตัวกันเป็นกลุ่มก้อนขนาดใหญ่กว่า 100 ตัวตามริมลำห้วยที่ชื้นแฉะ
ภาพที่ดูคล้ายพวกมันกำลังเริงระบำบนพื้นดิน แท้จริงแล้วคือพฤติกรรม “การลงกินโป่ง” (Puddling) ผีเสื้อเหล่านี้กำลังใช้ส่วนปากที่เป็นงวง (Proboscis) เจาะลึกลงไปในดินแฉะเพื่อดูดกินแร่ธาตุและโซเดียมที่จำเป็น ซึ่งสารอาหารเหล่านี้หาไม่ได้จากน้ำหวานของดอกไม้ทั่วไป และมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อระบบสืบพันธุ์และการวางไข่ในรุ่นถัดไป
การปรากฏตัวของกองทัพผีเสื้อหนอนคูนธรรมดา ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นดัชนีชี้วัดชั้นยอดในทางสิ่งแวดล้อม สะท้อนให้เห็นว่าผืนป่าคลองนาคายังคงมีความอุดมสมบูรณ์อย่างขีดสุด มีพืชอาหารที่เพียงพอสำหรับตัวหนอนและมีแหล่งต้นน้ำลำธารที่สะอาด บริสุทธิ์ ปราศจากการรบกวนและสารเคมีปนเปื้อน
