เนื่องจากวันที่ 17 มิถุนายนของทุกปีตรงกับวันต่อต้านปัญหาภัยแล้งและฝนแล้งของโลก (World Day to Combat Desertification and Drought) หรือชื่ออย่างเป็นทางการในระดับนานาชาติ คือ “วันทะเลทรายและภัยแล้งโลก” ก่อตั้งขึ้นโดยสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (United Nations General Assembly) เมื่อปี ค.ศ.1994 เพื่อสร้างความตระหนักรู้ถึงปัญหาของภาวะโลกร้อนและการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศอันนำไปสู่ภัยแล้ง (Drought) และการแปรสภาพเป็นทะเลทราย (Desertification) โดยปัญหาภัยแล้งและการกลายเป็นทะเลทรายนั้นล้วนเป็นสภาวะที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศและกิจกรรมของมนุษย์ ทั้งการตัดไม้ทำลายป่า การใช้หน้าดินอย่างไม่ยั่งยืน ซึ่งนำไปสู่การขาดแคลนน้ำ ความเสื่อมโทรมของหน้าดิน เป็นเหตุให้พื้นที่ที่เคยอุดมสมบูรณ์กลายสภาพเป็นพื้นที่แห้งแล้งและไม่สามารถเพาะปลูกได้คล้ายกับทะเลทราย ดังนั้นวันต่อต้านปัญหาภัยแล้งและฝนแล้งของโลกจึงเป็นวันสำคัญที่จะทำให้ทุกภาคส่วนร่วมมือกันแก้ไขปัญหาอย่างจริงจัง
กรมพัฒนาที่ดิน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในฐานะหน่วยงานผู้ประสานงานกลางระดับชาติ (National Focal Agency) ของอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการต่อต้านการแปรสภาพเป็นทะเลทราย (UNCCD) จึงได้จัดกิจกรรม “วันทะเลทราย และภัยแล้งโลก ประจำปี 2569 (Desertification & Drought Day 2026)” ในวันพุธที่ 17 มิถุนายน 2569 ณ ห้องประชุม 2801 อาคาร 8 ชั้น กรมพัฒนาที่ดิน และมีการถ่ายทอดผ่านทางเฟสบุ๊กของกรมพัฒนาที่ดิน โดยภายในงานมีการจัดนิทรรศการ Recognize. Respect. Restore. ที่ดิน ทุ่งหญ้า ป่าไม้ แหล่งน้ำ: รู้ค่า รักษา ฟื้นฟู นอกจากนี้ยังมีการบรรยายพิเศษ จากผู้ทรงคุณวุฒิ จากหน่วยงานความร่วมมือทั้งภายใน และต่างประเทศ รวมถึงการเสวนาวิชาการ ในหัวข้อรู้ค่า รักษา ฟื้นฟู “ที่ดิน ทุ่งหญ้า ป่าไม้ แหล่งน้ำ” กับอนาคตประเทศไทย โดยในปี 2569 การจัดงานวันทะเลทรายและภัยแล้งโลก มีเป้าหมายหลักในการแก้ไขปัญหาที่ดินเสื่อมโทรม เสริมสร้างความพร้อมรับมือภัยแล้ง และสนับสนุนชุมชนในพื้นที่แห้งแล้งและทุ่งหญ้า รวมถึงภัยคุกคามและผลกระทบต่อความหลากหลายทางชีวภาพและสัตว์ป่า ความมั่นคงทางอาหาร น้ำ ความสามารถในการรับมือสภาพภูมิอากาศและวิถีชีวิตของชุมชนชนบทที่เพิ่มขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน ความเสื่อมโทรม และนโยบายที่ไม่ยั่งยืน ที่ส่งผลต่อพื้นที่ทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์ รวมทั้งนิทรรศการจากภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน เพื่อสร้างความตระหนักรู้แก่หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน เกษตรกร เยาวชน และประชาชนทั่วไป เกี่ยวกับผลกระทบจากความเสื่อมโทรมของที่ดิน ภัยแล้ง การแปรสภาพของที่ดินเป็นทะเลทราย และผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งไม่เพียงส่งผลต่อสิ่งแวดล้อม แต่ยังเชื่อมโยงถึงความมั่นคงด้านอาหาร น้ำ วิถีชีวิตของชุมชน ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายสำคัญของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งมีเป้าหมายดำเนินการบริหารจัดการน้ำ เพื่อรองรับภัยแล้ง ภัยพิบัติทางการเกษตร ด้านการบริหารจัดการดินและที่ดินด้วยการปรับปรุงฟื้นฟูดินเสื่อมโทรม การมอบสิทธิที่ดินเพื่อส่งเสริมการพัฒนาอาชีพเกษตรกร และการจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อมของระบบนิเวศให้เกิดความสมดุลและยั่งยืน
ปัจจุบันทุ่งหญ้าที่ครอบคลุมพื้นที่มากกว่าครึ่งหนึ่งของพื้นผิวโลก กำลังเสื่อมโทรมและถูกมองข้าม ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อความมั่นคงทางอาหาร น้ำ ความสามารถในการรับมือสภาพภูมิอากาศและวิถีชีวิตของชุมชนชนบทจำนวนมาก จึงจำเป็นต้องให้ความสำคัญในการรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ความมั่นคงทางอาหารและน้ำ ความหลากหลายทางชีวภาพ และอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชุมชนเลี้ยงสัตว์และชนพื้นเมือง และคุณภาพชีวิตของผู้คนทั่วโลก
ดังนั้น ทุกภาคส่วนจะต้องร่วมมือกันแก้ปัญหาที่ดินเสื่อมโทรม เสริมสร้างและสร้างความตระหนักเกี่ยวกับการรับมือกับความเสื่อมโทรมของที่ดิน ภัยแล้ง การฟื้นฟูที่ดิน การป้องกันและแก้ไขปัญหาที่เชื่อมโยงกับการแปรสภาพเป็นทะเลทราย และสนับสนุนชุมชนในพื้นที่แห้งแล้งและทุ่งหญ้าอย่างต่อเนื่อง เพื่อเสริมสร้างการดำเนินงานของอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการต่อต้านการแปรสภาพเป็นทะเลทรายให้กับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชนภาคประชาสังคมสถาบันการศึกษา เกษตรกร เยาวชน สตรี และประชาชนทั่วไป โดยครอบคลุมการบริหารการจัดการด้านทรัพยากรดิน ที่ดิน แหล่งน้ำ ป่าไม้ ชุมชน และหุ้นส่วนความร่วมมือทั้งในและต่างประเทศ เพื่อรักษาสมดุลของระบบนิเวศ เพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพ และการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในระยะยาว และมุ่งเน้นบริหารจัดการพื้นที่ตามแนวคิดความสมดุลของการจัดการทรัพยากรที่ดิน (Land Degradation Neutrality: LDN) ผ่านกิจกรรมการฟื้นที่ดิน การอนุรักษ์ดินและน้ำ และการสร้างความตระหนักให้กับเกษตรกร หมอดินอาสา และชุมชนท้องถิ่นเพื่อลดความเสื่อมโทรมของที่ดิน รักษาสมดุลของทรัพยากรที่ดินและระบบนิเวศ สนับสนุนการขับเคลื่อนให้บรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ในเป้าหมาย SDG ที่ 15 ภายในปี 2573
กรมพัฒนาที่ดินมุ่งหวังให้กิจกรรมนี้ เป็นจุดเริ่มต้นของการเสริมสร้างความร่วมมือทุกภาคส่วนในสังคม เพื่อร่วมสร้างความตระหนัก ถึงการฟื้นฟูที่ดิน การป้องกันและแก้ไขปัญหาที่เชื่อมโยงกับการแปรสภาพเป็นทะเลทราย ความหลากหลายทางชีวภาพ ความเสื่อมโทรมของที่ดินและภัยแล้ง เพื่อให้เกิดการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนและรักษาสมดุลของระบบนิเวศ
