นพ.พงศธร พอกเพิ่มดี อธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เปิดเผยว่า กองนวัตกรรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เดินหน้ายกระดับ “ยาปรุงเฉพาะราย” ตามศาสตร์การแพทย์แผนไทย ด้วยการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีการผลิตสมัยใหม่ ผ่านกระบวนการสกัดด้วยเครื่องพ่นแห้งแบบละอองฝอย จนพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ในรูปแบบผงสารสกัด” ที่สะดวกต่อการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานการผลิต พร้อมนำร่องพัฒนายาปรุงเฉพาะรายในรูปแบบสารสกัดแห้งจำนวน 5 ตำรับ สำหรับดูแลผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ครอบคลุม 3 กลุ่มอาการสำคัญ ได้แก่ กลุ่มโรคระบบหัวใจและหลอดเลือด กลุ่มโรคระบบทางเดินหายใจเรื้อรังและกลุ่มภาวะแทรกซ้อนที่เกี่ยวเนื่องกับโรค NCDs
จุดเด่นของการพัฒนาครั้งนี้คือ การนำเทคโนโลยีมาควบคุมปริมาณสารสำคัญในตำรับยา ทำให้ผลิตภัณฑ์มีคุณภาพสม่ำเสมอ ได้มาตรฐานเดียวกันทุกครั้งที่ผลิต ภายใต้มาตรฐานการผลิตที่ดี (GMP) ขณะเดียวกันยังคงยึดหลักการวินิจฉัยตามศาสตร์การแพทย์แผนไทยที่คำนึงถึงสาเหตุของโรคและลักษณะอาการเฉพาะบุคคล เพื่อคัดเลือกสมุนไพรและจัดตำรับยาให้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย การดำเนินงานครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อเพิ่มโอกาสให้ประชาชนเข้าถึงบริการการแพทย์แผนไทยที่มีมาตรฐาน พร้อมผลักดันให้ยาปรุงเฉพาะรายในรูปแบบสารสกัดแห้งได้รับการบรรจุเข้าสู่ชุดสิทธิประโยชน์ของกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ หรือระบบบัตรทอง 30 บาท ในอนาคต
ด้าน ภญ.พันธ์วิรา เวยสาร ผู้อำนวยการกองนวัตกรรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กล่าวว่า ระยะแรกของโครงการมุ่งพัฒนาตำรับยาสมุนไพรจำนวน 5 ตำรับ เพื่อดูแลผู้ป่วยโรค NCDs และภาวะแทรกซ้อนที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ตำรับบำรุงโลหิตและลดความดันสำหรับผู้ป่วยโรคหัวใจและหลอดเลือด ตำรับขับเสมหะและบรรเทาอาการภูมิแพ้สำหรับผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจเรื้อรังและโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) ตำรับแก้บุพโพพิการสำหรับภาวะความเสื่อมของระบบธาตุและน้ำเหลือง ตำรับบรรเทาอาการปวดข้อและข้ออักเสบสำหรับผู้ป่วยโรคระบบกล้ามเนื้อ เส้นเอ็นและข้อ รวมถึงตำรับสำหรับผู้ป่วยภาวะต่อมลูกหมากโตในผู้สูงอายุ ซึ่งช่วยบรรเทาอาการและส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย
นอกจากนี้ กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก จะดำเนินการจัดทำทะเบียนตำรับยากำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์และเก็บรวบรวมข้อมูลทางคลินิกผ่านระบบบันทึกข้อมูลผู้ป่วยอย่างเป็นระบบ เพื่อติดตามประสิทธิผลและความปลอดภัยจากการใช้จริง อันจะเป็นฐานข้อมูลสำคัญในการยกระดับความน่าเชื่อถือของสมุนไพรไทย และผลักดันให้ได้รับการยอมรับในระดับสากลต่อไป
ทั้งนี้ ภายในงาน “มหกรรมสมุนไพรแห่งชาติและการประชุมวิชาการประจำปี ครั้งที่ 23” ผู้เข้าชมสามารถเยี่ยมชม “บูธยาปรุงเฉพาะราย” ในโซน Herbal Medicine ซึ่งจัดแสดงผลิตภัณฑ์และนวัตกรรมด้านยาปรุงเฉพาะรายของการแพทย์แผนไทย พร้อมเรียนรู้แนวทางการพัฒนาภูมิปัญญาสมุนไพร สู่การดูแลสุขภาพอย่างมีมาตรฐาน ระหว่างวันที่ 2–5 กรกฎาคม 2569 ณ ฮอลล์ 11–12 อิมแพ็ค เมืองทองธานี
