วันที่ 23 กรกฎาคมของทุกปีเป็นวันวาฬและโลมาโลก (World Whale and Dolphin Day) วันที่ทั่วโลกร่วมกันรณรงค์เพื่อสร้างความตระหนักถึงความสำคัญของวาฬและโลมา ซึ่งเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในทะเลที่มีบทบาทสำคัญต่อความสมดุลของระบบนิเวศทางทะเล พร้อมทั้งส่งเสริมการอนุรักษ์และคุ้มครองสัตว์ทะเลเหล่านี้จากภัยคุกคามที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
วันสำคัญนี้มีที่มาจากการรำลึกถึงการประชุมของคณะกรรมาธิการการล่าวาฬระหว่างประเทศ (International Whaling Commission: IWC) ที่มีมติในปี พ.ศ. 2525 ให้ยุติการล่าวาฬเชิงพาณิชย์ (Commercial Whaling Moratorium) ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญของการอนุรักษ์วาฬในระดับโลก ก่อนที่มาตรการดังกล่าวจะมีผลบังคับใช้ในปี พ.ศ. 2529 นับเป็นจุดเริ่มต้นของความร่วมมือระหว่างประเทศในการปกป้องวาฬและสัตว์ทะเลขนาดใหญ่จากการถูกล่าเกินขนาด
วาฬและโลมาไม่ได้เป็นเพียงสัตว์ทะเลที่มีความโดดเด่นด้านความฉลาดและพฤติกรรมทางสังคมเท่านั้น แต่ยังมีบทบาทสำคัญในการรักษาสมดุลของมหาสมุทร เช่น การหมุนเวียนสารอาหาร การช่วยเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศ และการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งส่งผลดีต่อสิ่งมีชีวิตในทะเลและมนุษย์ในระยะยาว
ปัจจุบันวาฬและโลมายังคงเผชิญกับภัยคุกคามหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นมลพิษจากขยะพลาสติก การติดเครื่องมือประมง การชนกับเรือ การสูญเสียแหล่งอาศัย การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รวมถึงมลพิษทางเสียงใต้ทะเล ซึ่งล้วนส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิต การสื่อสาร และการอพยพของสัตว์ทะเลเหล่านี้
ประเทศไทยเป็นแหล่งอาศัยและเส้นทางอพยพของวาฬและโลมาหลายชนิด ทั้งในอ่าวไทยและทะเลอันดามัน การอนุรักษ์ระบบนิเวศทางทะเล ลดขยะพลาสติก ใช้ทรัพยากรทางทะเลอย่างยั่งยืน และสนับสนุนการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์อย่างรับผิดชอบ ล้วนเป็นแนวทางสำคัญในการช่วยให้วาฬและโลมาสามารถดำรงชีวิตอยู่ในธรรมชาติได้อย่างปลอดภัย
เนื่องใน วันวาฬและโลมาโลก ขอเชิญชวนทุกคนร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการอนุรักษ์มหาสมุทร เพราะการปกป้องวาฬและโลมา คือการปกป้องความอุดมสมบูรณ์ของท้องทะเล และส่งต่อทรัพยากรธรรมชาติอันล้ำค่าให้คนรุ่นต่อไป
