วันภาษาไทยแห่งชาติ 2569 ถือเป็นวันสำคัญที่จัดขึ้นเพื่อส่งเสริมให้คนไทยตระหนักถึงคุณค่าและความสำคัญของภาษาไทย ซึ่งเป็นภาษาประจำชาติและเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สะท้อนอัตลักษณ์ของคนไทยมาอย่างยาวนาน
นอกจากเป็นวันที่รำลึกถึงพัฒนาการของภาษาไทยแล้ว ยังเป็นโอกาสในการรณรงค์ให้คนไทยใช้ภาษาไทยอย่างถูกต้อง ทั้งการพูด การอ่าน และการเขียน พร้อมส่งเสริมการอนุรักษ์ภาษาไทยให้คงอยู่สืบไป
วันภาษาไทยแห่งชาติ มีประวัติความเป็นมาอย่างไร
จุดเริ่มต้นของภาษาไทยมีความเกี่ยวข้องกับการประดิษฐ์ “ลายสือไทย” ซึ่งเชื่อกันว่าเกิดขึ้นในราว พ.ศ. 1826 เมื่อพ่อขุนรามคำแหงมหาราช ทรงคิดค้นอักษรไทยขึ้น โดยพัฒนาจากอักษรมอญและอักษรเขมร พร้อมกำหนดพยัญชนะ สระ และวรรณยุกต์ เพื่อใช้ถ่ายทอดเสียงและความหมายของภาษาไทย ก่อนจะค่อยๆ พัฒนาเป็นอักษรไทย ที่ใช้กันมาจนถึงปัจจุบัน
ส่วนการกำหนดให้มีวันภาษาไทยแห่งชาติ มีที่มาจากเหตุการณ์สำคัญเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2505 ซึ่งพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 เสด็จพระราชดำเนินไปทรงร่วมอภิปรายในหัวข้อ “ปัญหาการใช้คำไทย” ในการประชุมวิชาการของชุมนุมภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ในโอกาสนั้น พระองค์ได้พระราชทานพระราชดำรัสที่สะท้อนถึงความห่วงใยต่อการใช้ภาษาไทย โดยทรงเน้นว่า คนไทยควรรักษาภาษาไทยให้ถูกต้อง ทั้งด้านการออกเสียง การใช้คำและการเรียบเรียงประโยค รวมถึงควรใช้คำไทยเดิมที่มีอยู่แล้วให้เกิดประโยชน์ ก่อนบัญญัติคำใหม่โดยไม่จำเป็น
ต่อมาในปี พ.ศ. 2542 คณะรัฐมนตรีมีมติประกาศให้ วันที่ 29 กรกฎาคมของทุกปีเป็นวันภาษาไทยแห่งชาติ เพื่อเฉลิมพระเกียรติและน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของรัชกาลที่ 9 ที่ทรงให้ความสำคัญกับภาษาไทย โดยเริ่มใช้ตั้งแต่ปีเดียวกันและสืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน
ภาษาไทยแห่งชาติในวันที่ 29 กรกฎาคมของทุกปี จึงเป็นอีกหนึ่งโอกาสสำคัญที่ช่วยกระตุ้นให้ทุกภาคส่วนร่วมกันอนุรักษ์ พัฒนา และส่งต่อความงดงามของภาษาไทยไปสู่คนรุ่นต่อๆ ไป
