“ต่อไส้” มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Allophylus cobbe (L.) Raeusch. อยู่ในวงศ์ Sapindaceae (วงศ์มะคำดีควาย) วงศ์ย่อย Sapindoideae เผ่า Thoinieae มีชื่อพ้องคือ Rhus cobbe L. และเป็นที่รู้จักในสากลผ่านชื่อสามัญอย่าง Indian Allophylus หรือ Tit-berry ส่วนในประเทศไทยมีชื่อท้องถิ่นเรียกขานแตกต่างกันไปตามแต่ละภูมิภาค อาทิ ไก่เถื่อน คางลาง (ภาคกลาง), กวง กุม ต่อไส้ขาว โลด โลดน้ำ สิบไส้ (ภาคใต้), ข้าวตาก ง้วนพู (ภาคตะวันออก), จ๊าตอง เพี้ยฟาน (ภาคเหนือ), ตานขโมย (กาญจนบุรี), ตาลอีลิ้น (สระบุรี) และแมงเม่า (ภาคตะวันออกเฉียงใต้) โดยชื่อสกุล Allophylus มีรากศัพท์มาจากภาษากรีก คือคำว่า “allos” ที่แปลว่าแตกต่าง และ “phyton” ที่แปลว่าเผ่าพันธุ์ ซึ่งสะท้อนถึงลักษณะอันโดดเด่นของพืชสกุลนี้ที่มีรูปทรงใบและช่อดอกผันแปรได้หลากหลายรูปแบบอย่างยิ่ง
ต่อไส้ จัดเป็นไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนาดเล็กที่เจริญเติบโตสูง ได้ถึง 10 เมตร ระบบการสืบพันธุ์มีทั้งแบบแยกเพศต่างต้นหรือร่วมต้น ลักษณะใบเป็นใบประกอบแบบมีใบย่อย 3–5 ใบ เรียงเวียนสลับ ใบย่อยมีความผันแปรด้านรูปร่างและขนาดสูง ตั้งแต่รูปรีไปจนถึงรูปแถบ ความยาวประมาณ 2.5–3.5 เซนติเมตร ขอบใบมีทั้งแบบเรียบและจักซี่ฟัน แผ่นใบอาจเกลี้ยงหรือมีขนประปรายด้านล่าง และมักพบตุ่มใบเป็นขนตามซอกเส้นใบ
ด้านดอกและผล ดอกของต่อไส้มีขนาดเล็กสีขาว ออกเป็นช่อกระจุกแยกแขนงที่มีความยาวตั้งแต่ขนาดสั้นไปจนถึงยาวได้ถึง 40 เซนติเมตร โดยดอกอาจออกเดี่ยวๆ หรือรวมกันเป็นกระจุกบนแกนช่อ กลีบเลี้ยงมี 4 กลีบ รูปไข่หรือรูปไข่กลับ ยาว 1–2.5 มิลลิเมตร กลีบดอกมี 4 กลีบ รูปร่างไม่สมมาตร ลักษณะคล้ายรูปเล็บมือ หรือรูปใบพาย ยาว 1–2.2 มิลลิเมตร มีก้านกลีบและปรากฏสันนูนลักษณะคล้ายเกล็ดเล็กๆ 2 อันบริเวณโคนกลีบ ภายในดอกประกอบด้วยเกสรเพศผู้ 8 อัน ก้านชูอับเรณูมีขนปกคลุม จานฐานดอกจักเป็นพู รังไข่มีขน และมียอดเกสรเพศเมียจักเป็น 2 พู เมื่อพัฒนาเป็นผล จะมีลักษณะเป็นผลคล้ายผลผนังชั้นในแข็ง รูปร่างกลมหรือรูปไข่ ขนาดความยาว 4.5–12.5 มิลลิเมตร ผลสุกจะมีสีส้มหรือสีแดงสดใส ภายในมีเมล็ดที่ไม่มีเยื่อหุ้ม
ต่อไส้ถือเป็นพืชที่ปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมได้ดีเยี่ยม สามารถพบการกระจายพันธุ์กว้างขวางครอบคลุมทวีปอเมริกาใต้ แอฟริกา มาดากัสการ์ และภูมิภาคเอเชียเขตร้อน สำหรับในประเทศไทย สามารถพบต่อไส้ได้ในทุกภาคตามถิ่นที่อยู่หลากหลายรูปแบบ ตั้งแต่พื้นที่ราบไปจนถึงระดับความสูงประมาณ 1,900 เมตรจากระดับน้ำทะเล แม้ในอดีตความผันแปรข้อมูลล่าสุดในหนังสือพรรณพฤกษชาติของประเทศไทย (Flora of Thailand) ได้ระบุให้พืชในสกุลนี้จัดเป็นชนิดเดียว (Allophylus cobbe) โดยจำแนกความหลากหลายภายในออกเป็น 10 กลุ่มย่อย (groups) นอกจากนี้ ต่อไส้ยอดพรรณไม้ไทยชนิดนี่ยังถือเป็นพืชสมุนไพรพื้นบ้านที่มีสรรพคุณทางยาในการรักษาโรคและบำรุงสุขภาพหลากหลายประการอีกด้วย
