คงคาเดือด (Arfeuillea arborescens Pierre) เป็นไม้ต้นสูงได้ถึง 20 เมตร ในวงศ์ Sapindaceae แบบแยกเพศร่วมต้น มีขนรูปดาวเป็นมัดกระจายและเปลือกมีช่องอากาศ ใบเป็นใบประกอบมีใบย่อย 1–4 คู่ ก้านยาว 1–2 ซม. ใบย่อยรูปไข่ ยาว 2–7 ซม. โคนเบี้ยว ขอบจักมน แผ่นใบมีขนยาวใกล้โคนเส้นกลางใบ ก้านใบยาวประมาณ 3 มม. ออกช่อดอกแบบช่อกระจุกแยกแขนงยาวได้ถึง 15 ซม. ช่อย่อยยาว 2–4 ซม. ม้วนเล็กน้อย มีกลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปรีถึงรูปขอบขนาน หรือแกมรูปไข่ ยาว 5.5–9 มม. สีแดงอมเขียว ดอกสีขาว 2–4 กลีบ รูปไข่กลับ ยาวประมาณ 3 มม. จานฐานดอกรูปคล้ายปาก มีเกสรเพศผู้ 6–9 อัน ก้านชูอับเรณูยาว 5–9 มม. รังไข่มี 3 ช่อง มีขน แต่ละช่องมีออวุล 2 เม็ด โดยยอดเกสรเพศเมียเรียบ ส่วนผลเป็นแบบแห้งแตก บาง ยาว 3.2–5.5 ซม. ปีกกว้างประมาณ 2 ซม. ข้างในมีเมล็ดสีดำ รูปรี ยาวประมาณ 5 มม. มีขน ขั้วเมล็ดขนาดเล็กและไม่มีเยื่อหุ้ม
พืชชนิดนี้พบแพร่กระจายที่พม่าและภูมิภาคอินโดจีน สำหรับในประเทศไทยพบได้แทบทุกภาคยกเว้นภาคใต้ โดยมักขึ้นตามป่าเบญจพรรณและป่าดิบแล้งที่เป็นเขาหินปูน ที่ระดับความสูงถึงประมาณ 600 เมตร ทั้งนี้ สกุล Arfeuillea Pierre ex Radlk. ถือเป็นสกุลที่มีเพียงชนิดเดียว โดยตั้งชื่อตาม Arfeuille ซึ่งเป็นเพื่อนของ Jean Baptiste Louis Pierre (1833–1905) นักพฤกษศาสตร์ชาวฝรั่งเศส มีชื่อสามัญว่า Hop tree และมีชื่อเรียกอื่นๆ ในไทย ได้แก่ คงคาเดือด (ภาคกลาง), ช้างเผือก (ภาคเหนือ), ตะไล (ภาคตะวันตกเฉียงใต้), ตะไลคงคา (ชัยนาท), สมุยกุย (นครราชสีมา) และหมากเล็กหมากน้อย (ภาคตะวันตกเฉียงใต้)
