ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) พร้อมด้วยนายธนรัช จงสุทธานามณี สส. อำเภอเมืองเชียงราย พรรคเพื่อไทย ร่วมกันลงพื้นที่ติดตามการแก้ไขปัญหาการปนเปื้อนของสารหนูในแม่น้ำกก ณ ศาลาประชาคมเมือง จิม ตำบลริมกก อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย ซึ่งเป็นปัญหาเรื้อรังที่กระทบต่อสุขภาพ ความเชื่อมั่นและวิถีชีวิตของพี่น้องชาวเชียงรายมาอย่างยาวนาน
กระทรวง อว. ได้นำเทคโนโลยีแสงซินโครตรอนและนาโนเทค เข้ามาเร่งวิจัยและสร้างระบบกรองบำบัดน้ำปนเปื้อนสารหนูสำเร็จ สามารถเปลี่ยนน้ำดิบแม่น้ำกกให้กลายเป็นน้ำประปาและน้ำดื่มที่สะอาด Safe 100% พร้อมชูจุดเด่น ต้นทุนไม่แพง สเกลลงท้องถิ่นได้จริง ให้ประปาชุมชนทั่วประเทศนำไปใช้งานได้ทันที
ศ.ดร.ยศชนัน ย้ำว่า “ปัญหาเรื่องสารหนูปนเปื้อนในแม่น้ำกก จังหวัดเชียงราย เป็นเรื่องที่เรานิ่งนอนใจไม่ได้ แม้การแก้ปัญหาที่คงทนที่สุดคือการทำให้แม่น้ำไม่ปนเปื้อนตั้งแต่ต้นน้ำ แต่ในระหว่างที่ยังจัดการต้นน้ำไม่ได้ ประชาชนต้องมีน้ำสะอาดใช้อุปโภค-บริโภค ทุกวัน เราจึงนำนโยบาย อว. ต้องใช้วิทยาศาสตร์ วิจัย และเทคโนโลยี เข้าไปแก้ปัญหาเดือดร้อนให้ประชาชนมาปฏิบัติจริง ด้วยการพัฒนาระบบกรองที่เข้าถึงง่าย ต้นทุนไม่แพง ประปาหมู่บ้านจับต้องได้ เพื่อให้ทุกพื้นที่ทุกหน่วยงานท้องถิ่น นำไปใช้แก้ปัญหาได้ทันที
เพราะน้ำคือชีวิตของประชาชน น้ำเป็นสารตั้งต้นของเกษตร ของความเชื่อถือในทุกอย่าง ผมอยากให้ทุกภาคส่วนของ อว.ช่วยเหลือกัน วันนี้เรามีหลายองค์ความรู้ในการพัฒนาคุณภาพน้ำ โดยเฉพาะการแก้ไขปัญหาสารหนู ซึ่ง อว. ทำคนเดียวได้ไม่เยอะหรอก เราเป็นส่วนวิจัย ต้องอาศัยกำลังจากท้องถิ่น แต่เรายึดมั่นว่า เราทุกคนต่างอยากช่วยคนไทยด้วยกัน ก็มาทำงานร่วมกันครับ ทางอว.มีหลายโมเดลให้ได้เลือกใช้เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของพี่น้องประชาชน
ที่สำคัญคือ เทคโนโลยีทั้งหมดนี้เป็นผลงานที่นักวิจัยไทยเราคิดเองทำเอง และใช้วัตถุดิบในบ้านเราเป็นหลัก ซึ่งนอกจากจะช่วยลดต้นทุนและพึ่งพาตัวเองได้แล้ว ยังสามารถต่อยอดเปลี่ยนวิกฤตสารหนูให้เป็นโอกาส ด้วยการยกระดับเทคโนโลยีน้ำของไทยให้แข็งแกร่ง จนเป็นนวัตกรรมแก้ปัญหาเรื่องคุณภาพน้ำ พร้อมส่งออกไปขายคนทั่วโลกในอนาคต”
สำหรับนวัตกรรมกรองน้ำบำบัดสารหนู อว. ได้ส่งมอบ 2 ระบบหลัก
1. ระบบบำบัดและลดการปนเปื้อนสารหนูและโลหะหนักในแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค ที่ใช้เทคโนโลยีแสงซินโครตรอนและนาโนเทคโนโลยี กรอง 3 ชั้น (ทราย-แอนทราไซต์, Activated Carbon และเรซิน HAIX-Fe) สามารถดักจับสารหนูได้ 100% โดยตัวเรซินสามารถล้างฟื้นฟูสภาพนำกลับมาใช้ซ้ำได้ยาวนาน 4–5 ปี ช่วยลดต้นทุนในระยะยาวได้อย่างมาก
2. AquaNano เครื่องผลิตและกรองน้ำดื่ม นวัตกรรมระดับนาโนเทคโนโลยีพร้อมระบบติดตามคุณภาพน้ำ เพื่อใช้ผลิตน้ำดื่มสะอาดปลอดภัยให้แก่ชุมชน
พร้อมกันนี้ กระทรวง อว. ได้ทำพิธีส่งมอบระบบกรองน้ำให้แก่ผู้นำชุมชนในพื้นที่ ได้แก่ บ้านฟาร์มสัมพันธกิจ หมู่ที่ 6 ตำบลริมกก อำเภอเมือง รับมอบระบบบำบัดและลดการปนเปื้อนสารหนูฯ และเครื่อง AquaNano โดย นายสุพรรณ์ ถาอุย ผู้ใหญ่บ้าน, บ้านเมืองงิม ตำบลริมกก อำเภอเมือง รับมอบระบบแม่แบบผลิตน้ำประปาหมู่บ้านสำหรับกำจัดสารหนู โดยนายอำนาจ อัศวะวงศ์ กำนันตำบลริมกก และบ้านริมกก ตำบลริมกก อำเภอเมือง รับมอบระบบแม่แบบผลิตน้ำประปาหมู่บ้านสำหรับกำจัดสารหนู โดยนายธวัชชัย มนต์ตรีกุล ผู้ใหญ่บ้าน เพื่อนำไปติดตั้งใช้แก้ไขปัญหาและสร้างความอุ่นใจให้ประชาชนอย่างยั่งยืน
