“ขันทองพยาบาท” (Suregada multiflora (A.Juss.) Baill.) ไม้ต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง ความสูงไม่เกิน 15 เมตร ในวงศ์ Euphorbiaceae (วงศ์ย่อย Crotonoideae) ซึ่งมีชื่อสามัญภาษาอังกฤษว่า False lime หรือมีชื่อพ้องว่า Gelonium multiflorum A.Juss. โดยคำว่า Suregada ถอดมาจากภาษาเตลูกูในอินเดียที่ใช้เรียกพืชชนิดนี้ว่า “soora gade”
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ เป็นพืชแยกเพศต่างต้น มีหูใบเชื่อมติดกันขนาดเล็กและร่วงเร็ว ใบเรียงเวียนรูปรีหรือรูปขอบขนาน ยาว 12–15 ซม. แผ่นใบมีจุดโปร่งแสง ช่อดอกเป็นแบบช่อกระจุกสั้นออกตรงข้ามใบ ไม่มีกลีบดอก มีเพียงกลีบเลี้ยง 5 กลีบ เกสรเพศผู้มีจำนวนมาก ผลสดมีผนังชั้นในแข็ง จักเป็นพูตื้นๆ ยาว 2.5–3.5 ซม. เมื่อแก่จะแตกเป็น 3 ส่วน ด้านในมีเมล็ดหุ้มด้วยเยื่อสีขาว
ขันทองพยาบาท กระจายพันธุ์กว้างขวางตั้งแต่อินเดีย บังกลาเทศ เมียนมา อินโดจีน จนถึงคาบสมุทรมลายู สำหรับในประเทศไทยพบได้ทั่วทุกภาคตามป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้งและป่าละเมาะ ที่ความสูงไม่เกิน 500 เมตร จากระดับน้ำทะเล นอกจากนี้ยังมีชื่อท้องถิ่นหลากหลาย อาทิ มะดูก, ขัณฑสกร, ช้องรำพัน และฮ่อสะพายควาย โดยภูมิปัญญาพื้นบ้านนิยมนำน้ำคั้นจากใบมาใช้เป็นยาสมุนไพรปรุงแก้ไข้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
