ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กล่าวในการประชุมเสวนาในหัวข้อประเทศไทยในโลกที่ไม่เหมือนเดิม-เปลี่ยนอย่างไรให้ไปต่อ ในการประชุมประจำปี 2569 ของสำนักงานสภาพัฒนาสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ณ ห้องแกรนด์ไดมอนด์ บอลรูม ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุมอิมแพ็ค เมืองทองธานี อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี ว่า ในด้านการพัฒนาทุนมนุษย์ การเปลี่ยนผ่านจากการมีความเชี่ยวชาญเฉพาะบุคคล (Individual Mastery) ในระดับพื้นที่ ไปสู่การรวมความเชี่ยวชาญร่วมกัน (Collective Mastery) เพื่อขับเคลื่อนประเทศไปสู่การเป็นประเทศแห่งความเชี่ยวชาญ (Nation of Masters) โดยการพัฒนาดังกล่าวจำเป็นต้องสร้างความเข้มแข็งให้แก่ประชาชน พร้อมทั้งประยุกต์ใช้นวัตกรรม วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี เป็นปัจจัยขับเคลื่อน ในด้านยุทธศาสตร์การศึกษาและการรับมือกับเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่ต้องส่งเสริมการเรียนรู้เชิงลึกตามหลักการพื้นฐานเพื่อให้เกิดความเชี่ยวชาญเฉพาะทางในแต่ละสาขาวิชา โดยให้มหาวิทยาลัยในทุกจังหวัดทำหน้าที่เป็น “Mastery Platform” ในการค้นหาและพัฒนาจุดแข็งร่วมกับผู้ประกอบการท้องถิ่น (Local Enterprise) เพื่อนำงานวิจัยมาเชื่อมโยงกับการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม (Appropriate Technology) ซึ่งจะช่วยยกระดับศักยภาพท้องถิ่นไปสู่ระดับสากล พร้อมชี้ให้เห็นว่า การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ (Scientific Infrastructure) เช่น โครงการสยามซินโครตรอน (Siam Synchrotron) และ Siam Medica จะช่วยให้สามารถวิเคราะห์และมองเห็นโครงสร้างเชิงลึก ช่วยให้ประเทศสามารถคิดค้นและพัฒนาวัสดุชนิดใหม่ เพื่อการแข่งขันในระดับโลกและช่วยยกระดับเศรษฐกิจของประเทศไทยไปสู่กลุ่มประเทศที่มีรายได้สูงอย่างยั่งยืน
ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวด้วยว่า การพัฒนาทุนมนุษย์ ยังถือเป็นยุทธศาสตร์สำคัญในการสร้างความเท่าเทียมและการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างครอบคลุม โดยเพิ่มผลิตภาพ (Productivity) ของประเทศผ่านการดึงกลุ่มเปราะบาง เช่น กลุ่ม LGBTQ+ และผู้พิการ เข้ามาเป็นกำลังแรงงานสำคัญ การดำเนินการดังกล่าวทำได้โดยการปรับปรุงกฎระเบียบและการนำเทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวก (Assistive Technology) มาประยุกต์ใช้ นอกจากนี้ยังเป็นการการปรับปรุงระบบนิเวศ (Ecosystem) เพื่อสร้างการกระจายรายได้ (Radar of Income) ลงสู่ระดับฐานรากและชุมชน เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่มีรายได้เติบโตและเกิดความยั่งยืน
