จากกรณีอุบัติเหตุคนงานเสียชีวิตจากการถูกลวดสลิงของเครนดึงรัด ขณะขึ้นไปตรวจสอบความเรียบร้อยของเครนและสายสลิง ดร.นันทชัย ปัญญาสุรฤทธิ์ ผู้อำนวยการสถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงาน หรือ สสปท. กล่าวว่า เหตุการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการควบคุมอันตรายจากเครื่องจักร โดยเฉพาะงานตรวจสอบและบำรุงรักษาเครน ซึ่งผู้ปฏิบัติงานอาจต้องเข้าใกล้ชิ้นส่วนที่เคลื่อนไหว เช่น ดรัม รอก และลวดสลิง
สิ่งสำคัญที่สุดคือการตรวจสอบเครื่องจักรต้องไม่ดำเนินการขณะที่เครื่องจักรยังมีพลังงานและกำลังเคลื่อนที่ เพราะเพียงเสี้ยววินาทีที่ผู้ปฏิบัติงานพลัดเข้าไปในจุดหนีบหรือบริเวณที่สลิงกำลังเคลื่อนที่ อาจนำไปสู่การบาดเจ็บรุนแรงหรือเสียชีวิตได้ หลักการสำคัญจึงเป็นการหยุดเครื่องก่อนเข้าไปตรวจสอบ ไม่ใช่รอให้เกิดเหตุแล้วจึงหยุดเครื่อง
จากการวิเคราะห์ข้อมูลเบื้องต้นในกรณีดังกล่าว พบประเด็นด้านความปลอดภัยที่ควรให้ความสำคัญ ได้แก่ การตรวจสอบเครื่องจักรขณะที่ยังมีพลังงาน ผู้ปฏิบัติงานสามารถเข้าถึงส่วนที่เคลื่อนที่ได้ และการขาดสิ่งกีดขวางหรือการกั้นเขตอันตรายรอบแนวลวดสลิง ทั้งนี้ การลื่นล้มอาจเป็นเพียงเหตุการณ์กระตุ้น แต่ปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดความรุนแรงคือการที่บุคคลเข้าไปอยู่ในระยะอันตรายขณะที่เครื่องจักรยังทำงานอยู่
นายจ้างและผู้ประกอบการจึงควรให้ความสำคัญกับระบบ Lockout/Tagout หรือ LOTO โดยเฉพาะก่อนตรวจสอบ ซ่อมบำรุง หรือเข้าใกล้ส่วนที่เคลื่อนไหวของเครื่องจักร โดยต้องระบุแหล่งพลังงาน ปิดเครื่องและตัดแหล่งพลังงาน ล็อกและติดป้ายเตือน หยุดและปลดปล่อยพลังงานค้าง รวมถึงทดสอบให้มั่นใจว่าเครื่องจักรไม่สามารถทำงานได้ ก่อนให้ผู้ปฏิบัติงานเข้าไปตรวจสอบ
นอกจากนี้ ควรดำเนินมาตรการควบคุมอันตรายหลายระดับควบคู่กัน โดยเฉพาะมาตรการทางวิศวกรรม ได้แก่
– ติดตั้งการ์ดหรือที่ครอบดรัมและรอก
– ทำรั้วหรือคอกกั้นรอบแนวสลิง
– ติดตั้งระบบ Interlock และอุปกรณ์หยุดฉุกเฉิน
– จัดทำใบอนุญาตทำงาน (PTW) และกำหนดผู้รับผิดชอบอย่างชัดเจน
– จัดให้มีผู้ให้สัญญาณหรือระบบสื่อสารระหว่างผู้ตรวจสอบกับผู้ควบคุมเครน
– อบรมผู้ปฏิบัติงานให้มีความรู้และความสามารถเหมาะสมกับหน้าที่
สสปท. ยังเน้นย้ำให้สถานประกอบกิจการที่ใช้ปั้นจั่นหรือกว้าน โดยเฉพาะไซต์ก่อสร้างที่ติดตั้งอุปกรณ์บนชั้นดาดฟ้า ตรวจสอบความพร้อมของการ์ดครอบจุดหมุน รั้วกั้นเขตอันตราย ระบบ LOTO ขั้นตอนการตรวจสอบที่เป็นลายลักษณ์อักษร อุปกรณ์สื่อสาร การอบรมผู้เกี่ยวข้อง และแผนฉุกเฉินอย่างสม่ำเสมอ พร้อมนำกรณีอุบัติเหตุมาเป็นบทเรียนเพื่อทบทวนและปรับปรุงระบบบริหารความปลอดภัยขององค์กร
