“สองอนงค์” ไม้พุ่มถิ่นเดียวทรงคุณค่า พฤกษศาสตร์แห่งวงศ์มะลิ

“สองอนงค์” (Dimetra craibiana Kerr) วงศ์ Oleaceae พรรณไม้พบเฉพาะในไทยและลาว สองอนงค์เป็นพรรณไม้ที่นักพฤกษศาสตร์เคยมีข้อสงสัยในเรื่องของวงศ์มานาน บ้างก็ว่าควรจัดอยู่ในวงศ์ Verbenaceae บ้างก็ว่าควรจัดอยู่ในวงศ์ Oleaceae บ้างก็ว่าควรจัดอยู่ในวงศ์ Nyctanthaceae ปัจจุบันศาสตร์ทางด้านชีวโมเลกุลได้มีความก้าวหน้ามากขึ้น จากการศึกษาพบว่าสองอนงค์ถูกจัดอยู่ในวงศ์ Oleaceae หรือวงศ์มะลิ

สองอนงค์จัดอยู่ในสกุล Dimetra เป็น monotypic genus คือสกุลนี้มีเพียงชนิดเดียวคือชนิดนี้ ซึ่งพบได้ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทยและในลาว ชื่อสกุลตั้งตามรูปร่างของ 2 รังไข่ที่คล้ายมดลูก (Dimetra = double uterus ดูภาพลายเส้น 10 ประกอบ) หนังสือพรรณพฤกษชาติประเทศไทยวงศ์มะลิที่ตีพิมพ์ไปแล้วยังไม่ได้รวมสกุลนี้เข้าไป

ไม้พุ่มขนาดเล็ก บางครั้งพบกิ่งก้านทอดเลื้อยไปตามพื้นดิน มีเหง้าแข็ง ใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก รูปรีถึงรูปใบหอก กว้าง 1.5-2 ซม. ยาว 1.2-5 ซม. ปลายมนถึงแหลม โคนรูปลิ่ม ขอบเรียบ แผ่นใบบางคล้ายกระดาษ มีขนทั้ง 2 ด้าน ช่อดอกออกตามซอกใบ กลีบเลี้ยง 4 กลีบ แยกกัน กลีบดอกสีขาว โคนเชื่อมติดกันเป็นหลอด ปลายแยกเป็น 4 แฉก บริเวณคอหลอดดอกสีเหลืองและมีขนหนาแน่น

ข่าวที่เกี่ยวข้อง