นายนิกร โสมกลาง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (รมว.พม.) เข้าร่วมประชุมคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ (ปคม.) ครั้งที่ 2/2569 โดยมี ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นประธาน เพื่อกำหนดทิศทางและยกระดับมาตรการต่อต้านการค้ามนุษย์ของประเทศไทยให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม
การประชุมครั้งนี้มีประเด็นสำคัญ หลังสหรัฐอเมริกาจัดอันดับประเทศไทยให้อยู่ในระดับ Tier 2 ตามรายงานสถานการณ์การค้ามนุษย์ ประจำปี 2569 (2026 TIP Report) ต่อเนื่องเป็นปีที่ 5 สะท้อนถึงความพยายามของไทยในการแก้ปัญหาอย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกันยังมีประเด็นที่ต้องเร่งพัฒนา โดยเฉพาะการป้องกัน การคุ้มครองผู้เสียหาย และการดำเนินคดีกับผู้กระทำผิด
แผน 5 ปี กับ 8 เป้าหมาย หยุดวงจรค้ามนุษย์ หนึ่งในความคืบหน้าสำคัญคือ ที่ประชุมเห็นชอบหลักการกรอบเป้าหมายร่วมของประเทศไทยในการต่อต้านการค้ามนุษย์อย่างยั่งยืน หรือ Thailand TIP Zero Goals 2030 (TZGs 2030) ซึ่งวางทิศทางการทำงานระยะ 5 ปี ผ่าน 8 เป้าหมายสำคัญประกอบด้วยการสร้างภูมิคุ้มกันให้ประชาชนรู้เท่าทันภัยค้ามนุษย์ ส่งเสริมความรับผิดชอบของภาคธุรกิจ เร่งค้นหาและคุ้มครองผู้เสียหายให้เร็วขึ้น ไม่ลงโทษผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ ดำเนินคดีกับผู้กระทำผิดพร้อมตัดวงจรทางการเงิน และสนับสนุนให้ผู้เสียหายฟื้นฟูชีวิตกลับคืนสู่สังคมได้อย่างยั่งยืนอีก 2 เป้าหมายมุ่งพัฒนาระบบข้อมูลให้เชื่อมโยงกัน และยกระดับการประสานงานระหว่างหน่วยงานให้สามารถตอบสนองต่อสถานการณ์ได้อย่างต่อเนื่องและไร้รอยต่อ เป้าหมายสำคัญไม่ใช่เพียงการจับกุมผู้กระทำผิด แต่ต้องป้องกันไม่ให้ประชาชนตกเป็นเหยื่อ และช่วยให้ผู้เสียหายกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมั่นคง โดยไม่ตกเป็นเหยื่อซ้ำ
ที่ประชุมยังเห็นชอบในหลักการให้ศึกษาความเป็นไปได้ในการปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการลักลอบขนผู้โยกย้ายถิ่นฐาน ซึ่งอาจเชื่อมโยงกับขบวนการค้ามนุษย์ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมข้ามชาติ
พร้อมให้ความสำคัญกับกลไกการส่งต่อระดับชาติ (National Referral Mechanism: NRM) เพื่อให้ผู้ที่อาจเป็นผู้เสียหายได้รับการคัดกรอง เข้าถึงการคุ้มครอง และได้รับความช่วยเหลือจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างเหมาะสม
นอกจากนี้ ยังมอบหมายหน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำข้อเสนอแนะจากรายงาน TIP Report มาปรับปรุงแนวทางดำเนินงาน พร้อมจัดทำรายงานผลการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ของประเทศไทย ประจำปี 2569
อีกหนึ่งความก้าวหน้าคือ การพัฒนาระบบฐานข้อมูลต่อต้านการค้ามนุษย์ E-AHT ให้ครอบคลุมทั้งด้านการคุ้มครองผู้เสียหายและการดำเนินคดี โดยเชื่อมโยงกับฐานข้อมูลทะเบียนกลางของกรมการปกครอง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการตรวจสอบข้อมูล
ขณะเดียวกัน ยังพัฒนาระบบ Public Dashboard เปิดเผยข้อมูลและสถิติสำคัญด้านการค้ามนุษย์ โดยประมวลข้อมูลทุกวัน รองรับทั้งภาษาไทย ภาษาอังกฤษ และการใช้งานของคนพิการ รวมถึงระบบแจ้งเตือนผ่าน LINE แบบ Real-Time เพื่อให้หน่วยงานรับรู้เหตุการณ์สำคัญและประสานการทำงานได้รวดเร็วยิ่งขึ้น
ด้านการช่วยเหลือผู้เสียหาย มีการปรับเพิ่มรายการและอัตราการให้ความช่วยเหลือจากกองทุนเพื่อการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ เพื่อให้การดูแลครอบคลุมความจำเป็นมากขึ้น ทั้งการฟื้นฟูและการเตรียมความพร้อมกลับคืนสู่สังคม
การขับเคลื่อนครั้งนี้ จึงเป็นอีกก้าวสำคัญของการทำงานร่วมกันระหว่างภาครัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยมีเป้าหมายให้ประเทศไทยสามารถป้องกันการค้ามนุษย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมสร้างระบบช่วยเหลือที่เข้าถึงประชาชนอย่างแท้จริง
