“วัชระพล” ชูแนวทาง BIG RESET พลิกโครงสร้างเกษตรไทย รับมือความท้าทายรอบด้าน เดินหน้าประยุกต์ใช้ AI เทคโนโลยีดิจิทัลและนวัตกรรม เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ผลักดันเกษตรยั่งยืนและเพิ่มรายได้ให้เกษตรกร

นายวัชระพล ขาวขำ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวปาฐกถาพิเศษในงาน THAILAND AGRI FUTURE 2027 – THE BIG RESET (พลิกเกษตรไทย สู่อุตสาหกรรมอนาคต) เดินหน้าขับเคลื่อน “เกษตรนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน” (Innovation Agriculture for Sustainability) ว่า ภาคการเกษตรไทยกำลังเผชิญความท้าทายรอบด้าน ทั้งการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น การขาดแคลนแรงงาน สังคมเกษตรสูงวัย ความผันผวนของราคาสินค้าเกษตร และการแข่งขันในตลาดโลก จึงจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนภาคเกษตรครั้งใหญ่ หรือ BIG RESET ไม่ใช่เพียงการเปลี่ยนเครื่องมือ แต่ต้องเปลี่ยนวิธีคิด ระบบการผลิต รูปแบบธุรกิจ และวิธีสร้างมูลค่า โดยเปลี่ยนจากการพึ่งพาทรัพยากรและแรงงานเป็นหลัก ไปสู่การเกษตรที่ขับเคลื่อนด้วยองค์ความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ

สำหรับแนวทางการปรับเปลี่ยนภาคเกษตรไทย ประกอบด้วย 6 ด้านสำคัญ ได้แก่
1. BIG RESET ปรับโครงสร้างภาคเกษตร จากการเน้นปริมาณสู่การผลิตอย่างมีประสิทธิภาพและสร้างมูลค่าเพิ่ม
2. TECHNOLOGY RESET นำเทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้พัฒนาเกษตรอัจฉริยะ เช่น การวิเคราะห์ข้อมูลดิน น้ำ และสภาพอากาศ การใช้โดรนและภาพถ่ายดาวเทียมติดตามสุขภาพพืช รวมถึงการวิเคราะห์แนวโน้มตลาด เพื่อช่วยให้เกษตรกรตัดสินใจได้แม่นยำ ลดต้นทุน และเพิ่มรายได้
3. PRODUCTION RESET ปรับการผลิตให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดและศักยภาพของพื้นที่ ผ่านการวางแผนการผลิต การส่งเสริมเกษตรแม่นยำ และการเชื่อมโยงเกษตรกรกับผู้ประกอบการตลอดห่วงโซ่อุปทาน
4. VALUE RESET ยกระดับสินค้าเกษตรจากวัตถุดิบสู่ผลิตภัณฑ์มูลค่าสูง โดยใช้การวิจัย เทคโนโลยี และนวัตกรรมเพิ่มมูลค่าสินค้า เช่น สมุนไพรไทย ข้าว ผลไม้ กาแฟ และยางพารา พร้อมเชื่อมโยงเกษตรกรกับนักวิจัย ผู้ประกอบการ และตลาด เพื่อให้เกษตรกรมีโอกาสเป็นผู้ประกอบการและได้รับประโยชน์อย่างเป็นธรรม
5. SUSTAINABILITY RESET ส่งเสริมการเติบโตอย่างสมดุล คำนึงถึงการใช้ทรัพยากรดินและน้ำอย่างคุ้มค่า การเกษตรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การใช้ประโยชน์จากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร และการประยุกต์ใช้แนวคิดเศรษฐกิจ BCG ควบคู่กับการยกระดับคุณภาพชีวิตและรายได้ของเกษตรกร
6. POLICY RESET ปรับบทบาทภาครัฐสู่การเป็นผู้สร้างระบบนิเวศเกษตรแห่งอนาคต โดยบูรณาการแผนงาน งบประมาณ และฐานข้อมูลของหน่วยงาน สนับสนุนงานวิจัยที่นำไปใช้ได้จริง ตลอดจนส่งเสริมความร่วมมือกับภาคเอกชน สถาบันการศึกษา และเกษตรกรในการพัฒนานวัตกรรม

    นอกจากนี้ การเปลี่ยนผ่านภาคเกษตรครั้งใหญ่ไม่สามารถเกิดขึ้นได้จากเกษตรกรเพียงฝ่ายเดียว แต่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน โดยภาครัฐต้องสนับสนุนการเข้าถึงเทคโนโลยีและพัฒนาทักษะเกษตรกรให้เป็น Smart Farmer และผู้ประกอบการเกษตรยุคใหม่ ขณะที่ภาคเอกชนมีส่วนร่วมในการลงทุนและสร้างตลาด ส่วนสถาบันการศึกษาต้องพัฒนาองค์ความรู้และนวัตกรรมที่ตอบโจทย์การใช้งานจริง ทั้งนี้ การพัฒนาเทคโนโลยีต้องเริ่มจากปัญหาและความต้องการของเกษตรกร เพื่อให้เกิดประโยชน์อย่างแท้จริงและไม่เพิ่มความเหลื่อมล้ำ

    อนาคตเกษตรไทยไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าเรามีทรัพยากรมากเพียงใด แต่อยู่ที่ว่าเราจะใช้ความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรมสร้างคุณค่าจากทรัพยากรเหล่านั้นได้มากเพียงใด” โดยประเทศไทยต้องเปลี่ยนจากประเทศผู้ผลิตสินค้าเกษตรไปสู่ประเทศที่สร้างมูลค่าจากนวัตกรรมเกษตร ใช้ AI เป็นเครื่องมือยกระดับเกษตรกร และวัดความสำเร็จของการเปลี่ยนผ่านจากรายได้ของเกษตรกรและความยั่งยืนของประเทศ เพื่อขับเคลื่อนระบบเกษตรและอาหารที่สร้างคุณค่าให้แก่ชีวิต เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อมในระยะยาว

    ข่าวที่เกี่ยวข้อง