ไทย-เมียนมา กระชับความร่วมมือปราบปรามยาเสพติด เดินหน้าสกัดกั้นเครือข่ายค้ายาเสพติดข้ามชาติ

พันตำรวจตรี สุริยา สิงหกมล เลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (เลขาธิการ ป.ป.ส.) เป็นหัวหน้าคณะผู้แทนไทยในการประชุมทวิภาคีไทย–เมียนมา ว่าด้วยความร่วมมือด้านการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ครั้งที่ 27 โดยมีพลโท โซ หล่าย (Lt. Gen. Soe Hlaing) เลขาธิการคณะกรรมการกลางเพื่อการควบคุมยาเสพติดเมียนมา (Central Committee for Drug Abuse Control: CCDAC) และผู้บัญชาการสำนักงานตำรวจเมียนมา เป็นหัวหน้าคณะผู้แทนเมียนมา

เลขาธิการ ป.ป.ส. ได้เน้นย้ำนโยบายรัฐบาล ภายใต้การนำของนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และพลตำรวจโท รุทธพล เนาวรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม ที่ให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหายาเสพติดอย่างเร่งด่วน โดยมุ่งปราบปรามเครือข่ายค้ายาเสพติด ยึดทรัพย์สินที่เกี่ยวข้อง บำบัดและฟื้นฟูผู้เสพ รวมถึงดำเนินการอย่างเด็ดขาดต่อเจ้าหน้าที่รัฐที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด พร้อมขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการด้านยาเสพติดประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 และแผนเร่งรัดปราบปรามยาเสพติดระยะ 6 เดือน ตลอดจนยืนยันนโยบายไม่สนับสนุนการใช้กัญชาเพื่อสันทนาการ

ด้านหัวหน้าคณะผู้แทนเมียนมา ได้กล่าวถึงสถานการณ์ยาเสพติดที่ทวีความซับซ้อนและเชื่อมโยงกับเครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติ ซึ่งนำเทคโนโลยีและช่องทางออนไลน์มาใช้ในการค้ายาเสพติดมากขึ้น พร้อมกล่าวถึงผลการปราบปรามยาเสพติดของเมียนมา โดยเฉพาะการดำเนินปฏิบัติการพิเศษทั่วประเทศ ซึ่งได้ดำเนินแผนปฏิบัติการพิเศษอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2556 โดยในปี 2569 ได้ขับเคลื่อนปฏิบัติการครั้งที่ 42 ครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศ มุ่งเน้นการปราบปรามแหล่งผลิตและเครือข่ายค้ายาเสพติด การสกัดกั้นสารตั้งต้นและเคมีภัณฑ์ รวมถึงการติดตามจับกุมผู้ต้องหาหลบหนีตามหมายจับ โดยเฉพาะพื้นที่ชายแดน ทั้งนี้ เมียนมาได้ประสานความร่วมมือกับไทยในการติดตามจับกุมและส่งมอบผู้ต้องหาคดียาเสพติดรายสำคัญ เพื่อดำเนินคดีตามกฎหมาย ตลอดจนส่งเสริมโครงการพัฒนาทางเลือกเพื่อแก้ไขปัญหายาเสพติดอย่างยั่งยืน

ในการประชุม ทั้งสองฝ่ายได้แลกเปลี่ยนข้อมูลสถานการณ์ยาเสพติดและแนวโน้มภัยคุกคามสำคัญ โดยฝ่ายไทยรายงานว่ายาบ้าและไอซ์ยังคงเป็นยาเสพติดหลักที่เป็นปัญหาของประเทศ ขณะที่พื้นที่สามเหลี่ยมทองคำยังเป็นแหล่งผลิตยาเสพติดสำคัญของภูมิภาค และประเทศไทยถูกใช้เป็นทั้งพื้นที่ปลายทางและเส้นทางลำเลียงผ่านไปยังประเทศที่สาม นอกจากนี้ ยังพบการแพร่ระบาดของยาเสพติดรูปแบบใหม่และการใช้ยาเสพติดหลายชนิดร่วมกัน โดยเฉพาะเอโทมิเดต (Etomidate) ซึ่งถูกนำไปใช้ในทางที่ผิดผ่านผลิตภัณฑ์บุหรี่ไฟฟ้า และในช่วงต้นปี 2569 เจ้าหน้าที่ไทยสามารถตรวจพบและจับกุมแหล่งลักลอบผลิตเอโทมิเดตหลายแห่งในจังหวัดสมุทรปราการและชลบุรี พร้อมขอความร่วมมือจากเมียนมาในการติดตามจับกุมผู้ต้องหาตามหมายจับรายสำคัญที่อาจเกี่ยวข้องกับเครือข่ายค้ายาเสพติดข้ามชาติ

ฝ่ายเมียนมาได้นำเสนอสถานการณ์ยาเสพติดภายในประเทศ โดยระบุว่าความไม่สงบตามแนวชายแดนเป็นปัจจัยที่เอื้อต่อการผลิตและลักลอบลำเลียงยาเสพติดของเครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติ พร้อมรายงานผลการปราบปรามยาเสพติด การตรวจยึดยาเสพติดและสารเคมีจำนวนมาก ตลอดจนการตรวจค้นและทำลายแหล่งผลิตยาเสพติดในพื้นที่รัฐฉาน โดยเฉพาะบริเวณชายแดนที่ติดต่อกับประเทศไทย ทั้งนี้ ฝ่ายเมียนมาได้เสนอให้ทั้งสองประเทศยกระดับการแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวกรองแบบเรียลไทม์ และเพิ่มความเข้มงวดในการสกัดกั้นสารตั้งต้นและเคมีภัณฑ์ที่อาจถูกลักลอบนำไปใช้ผลิตยาเสพติด โดยเฉพาะในพื้นที่ชายแดนที่ยังมีข้อจำกัดในการควบคุมพื้นที่ของทางการเมียนมา

สำหรับความร่วมมือในอนาคต ทั้งสองฝ่ายได้หารือแนวทางยกระดับการแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวกรอง การสกัดกั้นสารตั้งต้นและเคมีภัณฑ์ การตรวจพิสูจน์ยาเสพติดและการแลกเปลี่ยนข้อมูลทางนิติวิทยาศาสตร์ การติดตามจับกุมผู้ต้องหาหลบหนีหมายจับ ตลอดจนการสืบสวนเครือข่ายทางการเงินและการยึดทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องกับการค้ายาเสพติด ปฏิบัติการร่วม พร้อมส่งเสริมการประสานงานภายใต้กรอบความร่วมมือแม่น้ำโขงปลอดภัย (Safe Mekong) เพื่อให้การดำเนินงานร่วมกันเกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม

นอกจากนี้ ฝ่ายเมียนมาได้เสนอขอรับการสนับสนุนด้านการพัฒนาศักยภาพเจ้าหน้าที่ โดยเฉพาะการสืบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (Cybercrime) การติดตามธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับคริปโทเคอร์เรนซี (Cryptocurrency) รวมถึงการถ่ายทอดองค์ความรู้และการสนับสนุนอุปกรณ์สำหรับการตรวจพิสูจน์ยาเสพติดและสารเคมี ซึ่งฝ่ายไทยแสดงความพร้อมที่จะส่งเสริมความร่วมมือด้านการฝึกอบรม การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และการพัฒนาศักยภาพเจ้าหน้าที่ในสาขาที่เกี่ยวข้องต่อไป

การประชุมครั้งนี้สะท้อนถึงความมุ่งมั่นของประเทศไทยและเมียนมาในการยกระดับความร่วมมือด้านการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดอย่างรอบด้าน โดยเฉพาะการทำลายเครือข่ายค้ายาเสพติดข้ามชาติ การสกัดกั้นสารตั้งต้นและเคมีภัณฑ์ และการรับมือภัยคุกคามจากยาเสพติดรูปแบบใหม่ ทั้งนี้ ฝ่ายเมียนมายินดีเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมทวิภาคีไทย–เมียนมา ครั้งที่ 28 ในปี 2570 เพื่อสานต่อความร่วมมือและผลักดันการดำเนินงานร่วมกันอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน