สถาบันโรคผิวหนัง กรมการแพทย์ เตือนประชาชนให้ตระหนักถึงอันตรายจากสารหนู (Arsenic) ซึ่งหากได้รับในปริมาณสูงหรือสะสมต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพและทำให้เกิดความผิดปกติของผิวหนัง โดยเฉพาะผู้ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่เสี่ยงหรือมีโอกาสสัมผัสสารหนูจากสิ่งแวดล้อมและการประกอบอาชีพ การสังเกตความผิดปกติของผิวหนังและเข้ารับการตรวจวินิจฉัยตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จะช่วยลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนในระยะยาว
นายแพทย์วีรวุฒิ อิ่มสำราญ อธิบดีกรมการแพทย์ กล่าวว่า สารหนู (Arsenic) เป็นธาตุกึ่งโลหะที่พบได้ตามธรรมชาติ โดยเฉพาะในแหล่งน้ำใต้ดิน รวมถึงพื้นที่อุตสาหกรรมและเหมืองแร่ หากร่างกายได้รับในปริมาณสูงหรือสะสมเป็นเวลานาน อาจส่งผลกระทบต่อระบบประสาท ระบบทางเดินอาหาร ระบบหัวใจและหลอดเลือด และระบบผิวหนัง การได้รับสารหนูในปริมาณสูงแบบเฉียบพลันมักทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง และท้องเสียอย่างรุนแรง ส่วนการสัมผัสสารหนูโดยตรงอาจทำให้ผิวหนังระคายเคือง แดง หรือบวมได้ นอกจากนี้ อาจพบแถบสีขาวพาดตามขวางบนเล็บ เรียกว่า “Mees’ lines” ซึ่งอาจปรากฏภายหลังการได้รับสารหนูประมาณ 8 สัปดาห์
นายแพทย์วีรวัต อุครานันท์ ผู้อำนวยการสถาบันโรคผิวหนัง กล่าวว่า การได้รับสารหนูเป็นเวลานานอาจทำให้เกิดความผิดปกติของผิวหนังหลายลักษณะ เช่น ผิวหนังคล้ำขึ้น โดยเฉพาะบริเวณลำตัว รักแร้ และขาหนีบ บางรายพบจุดสีจางแทรกบนผิวหนังที่คล้ำ มีลักษณะคล้ายหยดฝนบนพื้นดินที่มีฝุ่น เรียกว่า “Raindrops on a dusty road” นอกจากนี้ อาจพบผิวหนังหนาตัวเป็นตุ่มนูนแข็งคล้ายตาปลาบริเวณฝ่ามือและฝ่าเท้า เรียกว่า “Arsenical keratoses” ซึ่งบางรอยโรคอาจพัฒนาเป็นมะเร็งผิวหนังได้ รวมถึงอาจพบความผิดปกติของหลอดเลือดส่วนปลายอย่างรุนแรงจนเกิดภาวะเนื้อเยื่อบริเวณเท้าขาดเลือดหรือ “Blackfoot disease” ในบางราย
แพทย์หญิงรัชฎา องศ์ทวีเกียรติ นายแพทย์ชำนาญการ สถาบันโรคผิวหนัง กล่าวเพิ่มเติมว่า การได้รับสารหนูเป็นเวลานานเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งผิวหนัง โดยเฉพาะมะเร็งผิวหนังชนิด Squamous cell carcinoma และ Basal cell carcinoma รวมถึง Bowen’s disease ซึ่งเป็นมะเร็งผิวหนังระยะเริ่มต้น มีลักษณะเป็นผื่นหรือปื้นสีแดง สีน้ำตาล หรือสีใกล้เคียงกับผิวหนัง มีขุยหรือสะเก็ด และอาจพบในบริเวณที่ไม่ถูกแสงแดด สำหรับการวินิจฉัย แพทย์จะประเมินประวัติการสัมผัสสารหนูร่วมกับการตรวจร่างกายและตรวจระดับสารหนูในปัสสาวะ โดยอาจพิจารณาตรวจเลือด เส้นผม หรือเล็บเพิ่มเติมตามความเหมาะสม หากพบรอยโรคที่สงสัยมะเร็งผิวหนัง อาจจำเป็นต้องตัดชิ้นเนื้อผิวหนัง (Skin biopsy) เพื่อยืนยันการวินิจฉัย
ทั้งนี้ ประชาชนสามารถลดความเสี่ยงจากสารหนูได้โดยเลือกใช้น้ำดื่มจากแหล่งที่สะอาดและปลอดภัย หลีกเลี่ยงการสัมผัสสารหนูโดยตรง โดยเฉพาะในพื้นที่เสี่ยงหรือสถานที่ทำงานที่เกี่ยวข้องกับสารหนู และหมั่นสังเกตความผิดปกติของผิวหนัง
หากพบผิวหนังเปลี่ยนสี มีตุ่มนูนแข็ง หรือมีผื่นเรื้อรังที่ไม่ทราบสาเหตุ ควรเข้ารับการตรวจจากแพทย์ โดยเฉพาะแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคผิวหนัง เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสมตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
