“ว่านสาวหลง” หรือที่มีชื่อท้องถิ่นว่า “แหน่ง” (ในจังหวัดอุดรธานี และพิษณุโลก) ซึ่งมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Amomum schmidtii (K.Schum.) Gagnep. จัดอยู่ในวงศ์ ZINGIBERACEAE
ลักษณะเด่นของว่านสาวหลง เป็นไม้ล้มลุกที่มีความสูงถึง 1.3 เมตร มีเหง้าอยู่ใต้ดิน บริเวณก้านใบและแผ่นใบด้านล่างมีขนสั้นหนานุ่ม ส่วนต่างๆ ของต้นมีกลิ่นหอมโดยเฉพาะที่เหง้าและราก ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก ใบย่อยเรียงสลับข้างละ 3–5 ใบ ลักษณะรูปแถบยาว-ขอบขนาน ยาว 20–40 เซนติเมตร ปลายใบเรียวยาวคล้ายหาง ก้านใบย่อยยาว 2–3 เซนติเมตร
ขณะที่ช่อดอกเป็นแท่งขึ้นจากเหง้าใต้ดิน ทั้งช่อยาวถึง 6 เซนติเมตร มีใบประดับสีแดงอมน้ำตาลอยู่ระดับผิวดิน กลีบปากสีขาวรูปพัดตั้งขึ้น กว้าง 3 เซนติเมตร ปรากฏแถบสีเหลืองกลางกลีบและมีจุดประสีแดงทับบนแถบสีเหลืองบริเวณโคนแถบ ส่วนโคนกลีบดอกเป็นหลอดยาว 3.5–4.5 เซนติเมตร และมีผลทรงกลมพร้อมขนรวมถึงหนามสั้น
ด้านถิ่นอาศัย สามารถพบว่านสาวหลงได้ตามชายป่าหรือป่าที่กำลังฟื้นตัวของป่าดงดิบแล้งหรือป่าดงดิบชื้น ในบริเวณที่มีแสงรำไรถึงค่อนข้างโล่ง ที่ระดับความสูงไม่เกิน 800 เมตร ในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคตะวันออก โดยพบในพื้นที่อนุรักษ์อย่างอุทยานแห่งชาตินายูง-น้ำโสม
ในส่วนของสรรพคุณตามภูมิปัญญานั้น “ทั้งต้น” มีกลิ่นหอม เมื่อนำมาขยี้แช่กับน้ำซาวข้าวใช้สระผม จะช่วยบำรุงหนังศีรษะ “เหง้า” มีสรรพคุณช่วยขับเลือดและขับลม
ปัจจุบัน ว่านสาวหลงได้รับการดูแลในแหล่งอนุรักษ์นอกถิ่นกำเนิด ได้แก่ สวนพฤกษศาสตร์สกุโณทยาน และสวนพฤกษศาสตร์ภูฝอยลม 60 พรรษา มหาราชินี
