“ผักสาบ” ยาสมุนไพรคู่ป่าหินปูน พฤกษศาสตร์ทรงคุณค่า สรรพคุณบำรุงเลือด บำรุงสายตา

ผักสาบ หรือที่มีชื่อท้องถิ่นว่า อีนูนป่า (สระแก้ว) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Adenia viridiflora Craib จัดอยู่ในวงศ์ PASSIFLORACEAE

ผักสาบเป็นไม้เถาล้มลุก ที่มีความยาวได้ถึง 15 เมตร มีหัวอยู่ใต้ดินและมีมือพันออกตามซอกใบที่ปลายกิ่ง ทุกส่วนของลำต้นเกลี้ยง ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับกัน มีรูปทรงไข่ รูปหัวใจ หรือหยัก 3 แฉก ความยาวใบประมาณ 6–14 เซนติเมตร ขอบใบมีทั้งแบบเรียบและแบบหยัก บริเวณโคนใบเว้าและมีจุดเด่นคือมีต่อมหูด 1 คู่ เนื้อใบมีความหนาอวบน้ำ เมื่อนำใบมาขยี้จะมีกลิ่นเหม็นเขียว

ในส่วนของดอกมีลักษณะเป็นหลอดป่องตรงกลาง สีขาว ความยาว 1–1.4 เซนติเมตร สำหรับผลมีลักษณะทรงกลม ความกว้าง 5–9 เซนติเมตร เปลือกหนาและมีร่องตื้นตามแนวตั้ง 3 แนว ผลเมื่อสุกจะมีสีแดงและแตกออกเป็น 3 ซีก

สำหรับถิ่นอาศัย พืชชนิดนี้พบได้ตามป่าผลัดใบ หรือป่าแคระแกร็นที่ขึ้นอยู่บนหน้าผาหิน หรือบริเวณที่มีหินโผล่ ในพื้นที่ค่อนข้างโล่งถึงที่โล่ง โดยเฉพาะตามภูเขาหินปูน ที่ระดับความสูงไม่เกิน 500 เมตร สามารถพบได้เกือบทั่วทุกภาคของประเทศไทย ยกเว้นภาคใต้

ส่วนสรรพคุณนั้น ใบอ่อนมีรสชาติหวานมัน นิยมนำมากินเป็นผักสด ลวก หรือใช้ปรุงอาหาร มีสรรพคุณช่วยบำรุงเลือด บำรุงสายตา หรือใช้เข้ายารักษาโรคผิวหนัง