นางสาวลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า รัฐบาลภายใต้การนำของนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี เดินหน้ายกระดับมาตรการป้องกันและปราบปรามการลักลอบนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์และของเสียอันตรายอย่างเข้มงวด โดยปรับปรุงหลักเกณฑ์การเปรียบเทียบระงับคดีสำหรับความผิดเกี่ยวกับของเสียอันตรายตามอนุสัญญาบาเซล ขยะอิเล็กทรอนิกส์ และขยะเทศบาล ตั้งแต่วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 เป็นต้นไป เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบังคับใช้กฎหมาย ป้องกันไม่ให้ประเทศไทยเป็นแหล่งรองรับขยะจากต่างประเทศ และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพประชาชน
หลักเกณฑ์ที่ปรับปรุงใหม่กำหนดมาตรการสำหรับการกระทำความผิด 2 กรณีสำคัญ ได้แก่
1. กรณีนำเข้า ส่งออก ผ่านแดน หรือถ่ายลำ โดยหลีกเลี่ยงข้อจำกัดหรือข้อห้ามตามกฎหมาย กำหนดค่าปรับเปรียบเทียบ 500,000 บาท พร้อมให้ส่งของกลางกลับออกไปนอกราชอาณาจักร โดยผู้กระทำความผิดเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายทั้งหมด
2. กรณีลักลอบนำเข้าหรือส่งออกโดยไม่ผ่านพิธีการศุลกากร กำหนดค่าปรับเปรียบเทียบเป็น 4 เท่าของราคารวมค่าอากร พร้อมให้ส่งของกลางออกนอกราชอาณาจักร โดยผู้กระทำความผิดรับผิดชอบค่าใช้จ่ายเช่นเดียวกัน
ทั้งนี้ รัฐบาลได้จัดตั้งคณะกรรมการแก้ไขปัญหาขยะอิเล็กทรอนิกส์ เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 โดยมีนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เป็นประธาน เพื่อขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาและประสานการดำเนินงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการป้องกันและปราบปรามการลักลอบนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์และของเสียอันตรายอย่างเป็นระบบ
ผลการปราบปรามล่าสุด ระหว่างวันที่ 1-9 พฤศจิกายน 2569 สำนักงานศุลกากรท่าเรือแหลมฉบังและกองสืบสวนและปราบปราม ได้ดำเนินมาตรการตรวจสอบและสกัดกั้นการลักลอบนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์และของเสียอันตรายในพื้นที่ท่าเรือแหลมฉบังอย่างเข้มงวดและต่อเนื่อง สามารถจับกุมของกลางได้รวม 43 ตู้คอนเทนเนอร์ น้ำหนัก 985,884 กิโลกรัม หรือประมาณ 985.88 ตัน ภายในระยะเวลา 9 วัน
ภายหลังการจับกุม เจ้าหน้าที่จะตรวจสอบประเภทสินค้า เอกสารการนำเข้า และพฤติการณ์ที่เกี่ยวข้อง เพื่อพิจารณาดำเนินคดีตามกฎหมายศุลกากรและกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง โดยหลักเกณฑ์ใหม่มุ่งให้ผู้กระทำความผิดรับผิดชอบทั้งค่าปรับและค่าใช้จ่ายในการส่งของกลางออกนอกราชอาณาจักร ทั้งนี้ การดำเนินการกับของกลางที่จับกุมได้ต้องเป็นไปตามผลการตรวจสอบและขั้นตอนทางกฎหมายของแต่ละกรณี
ขณะเดียวกัน ผลการจับกุมของกรมศุลกากรในปีงบประมาณ 2569 พบการจับกุมรวม 198 ราย น้ำหนักของกลาง 20.50 ล้านกิโลกรัม มูลค่ารวม 243.15 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณ 2568 ซึ่งมีการจับกุม 109 ราย น้ำหนัก 5.22 ล้านกิโลกรัม และมูลค่า 58.56 ล้านบาท สะท้อนการเพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบและปราบปรามการกระทำความผิดอย่างต่อเนื่อง
รัฐบาลยืนยันว่าจะเดินหน้าปราบปรามการลักลอบนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์และของเสียอันตรายอย่างจริงจัง ทั้งการตรวจสอบ สกัดกั้น ดำเนินคดี และส่งของกลางออกนอกราชอาณาจักรตามกฎหมาย โดยให้ผู้กระทำความผิดเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่าย เพื่อป้องกันไม่ให้ประเทศไทยกลายเป็นแหล่งรองรับขยะอันตรายจากต่างประเทศ และคุ้มครองสุขภาพประชาชนกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
