“ศรีพายัพ” (Paraboea glanduliflora Barnett) พรรณไม้ถิ่นเดียว (Endemic Species) สำรวจพบเฉพาะบริเวณซอกเขาหินปูนในพื้นที่อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ โดยพรรณไม้ชนิดนี้จัดอยู่ในวงศ์ชาไท (Gesneriaceae) ชูจุดเด่นด้วยดอกสีม่วงอมชมพูอ่อนและกลีบเลี้ยงสีม่วงแดงซึ่งจะเบ่งบานเฉพาะช่วงฤดูฝน
ดร.ปราโมทย์ ไตรบุญ ผู้เชี่ยวชาญด้านพรรณไม้และผู้ให้ข้อมูลการค้นพบ “ศรีพายัพ” ในพื้นที่เขาหินปูนอำเภอเชียงดาว ถือเป็นหลักฐานสำคัญที่ยืนยันว่าระบบนิเวศจำเพาะของไทยยังคงมีความอุดมสมบูรณ์และมีความหลากหลายทางชีวภาพสูงมาก พรรณไม้ชนิดนี้มีความเปราะบางเนื่องจากเจริญเติบโตได้ดีเฉพาะในสภาพแวดล้อมเฉพาะถิ่น การค้นพบและการอนุกรมวิธานในครั้งนี้จึงเป็นก้าวสำคัญในการวางแผนปกป้องสายพันธุ์พืชที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ และเป็นฐานข้อมูลที่สำคัญสำหรับการศึกษาวิจัยต่อยอดด้านพฤกษศาสตร์ในระดับสากล
สำหรับ “ศรีพายัพ” มีลักษณะทางพฤกษศาสตร์เป็นไม้ล้มลุกที่เจริญเติบโตตามซอกหินปูน ลำต้นและใบมีขนสั้นนุ่มปกคลุมอย่างหนาแน่นเพื่อช่วยลดการสูญเสียน้ำและปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมบนเขาหินปูน ช่อดอกมีความโดดเด่นด้วยกลีบเลี้ยงสีม่วงแดงตัดกับดอกสีม่วงอมชมพูอ่อน โคนกลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอด ปลายแยกเป็น 5 แฉก แบ่งเป็นแฉกบน 2 แฉก และแฉกล่าง 3 แฉก โดยจะเริ่มออกดอกบานสะพรั่งในช่วงฤดูฝนของทุกปี ซึ่งภาพถ่ายและข้อมูลชิ้นเนื้อเยื่อจากการลงพื้นที่สำรวจโดย คุณตรีภพ ทิพยศักดิ์ ได้ถูกนำมาใช้ประกอบการยืนยันอัตลักษณ์ทางพฤกษศาสตร์อย่างเป็นทางการ
