วันนี้ (12 พฤศจิกายน 2569) นายสรรเพชญ บุญญามณี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม ได้รับมอบหมายจากนายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ให้เป็นผู้แทนรัฐบาลในการตอบกระทู้ของนายร่มธรรม ขำนุรักษ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เรื่อง “แนวทางการพัฒนาระบบการคมนาคมขนส่งในพื้นที่ภาคใต้ รวมถึงความคืบหน้าโครงการสะพานข้ามทะเลสาบสงขลา” โดยย้ำชัด รัฐบาล เร่งบูรณาการโครงข่ายถนน – ราง – น้ำ – อากาศ ไร้รอยต่อ พร้อมอัปเดตโครงการใหญ่ที่คนใต้รอคอย
นายสรรเพชญ กล่าวว่า ภายใต้กรอบยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561 – 2580) กระทรวงคมนาคมมุ่งยกระดับขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศผ่านการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ควบคู่กับนโยบายของรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ที่เน้นการวางรากฐานโครงสร้างพื้นฐานสำหรับอนาคต และส่งเสริมบทบาทการมีส่วนร่วมของภาคเอกชน และประชาชน ในการลงทุน เพื่อลดภาระหนี้สาธารณะในระยะยาว โดยมีเป้าหมายหลักในการปรับเปลี่ยนการขนส่งสินค้าจากทางถนนสู่ระบบรางและทางน้ำ (Modal Shift) และส่งเสริมให้ประชาชนหันมาใช้ระบบขนส่งสาธารณะ
สำหรับการพัฒนาระบบคมนาคมขนส่งในพื้นที่ภาคใต้ กระทรวงคมนาคม ได้บูรณาการโครงข่ายครบวงจรทั้ง 4 มิติ (ทางถนน ทางราง ทางน้ำ และทางอากาศ) เพื่อเชื่อมโยงเศรษฐกิจระหว่างฝั่งทะเลอันดามันและอ่าวไทย รวมทั้งสิ้น 26 โครงการ วงเงินงบประมาณรวม 591,196.83 ล้านบาท โดยมีโครงการสำคัญในแต่ละมิติ ดังนี้
โครงสร้างพื้นฐานทางถนน เร่งรัดโครงการสำคัญเพื่อยกระดับโครงข่ายที่มีประสิทธิภาพ ปลอดภัย และแก้ไขปัญหาจราจร โดยมีโครงการระยะเร่งด่วน (Quick Win) ได้แก่ ทางพิเศษจังหวัดภูเก็ต ระยะที่ 1 ช่วงกะทู้ – ป่าตอง คาดว่าเริ่มก่อสร้างปี 2570 แล้วเสร็จปี 2574 ทางพิเศษจังหวัดภูเก็ต ระยะที่ 2 ช่วงเมืองใหม่ – เกาะแก้ว – กะทู้ เริ่มก่อสร้างปี 2571 คาดว่าจะแล้วเสร็จปี 2574 ทางพิเศษเชื่อมเกาะสมุย จ.สุราษฎร์ธานี คาดว่าจะเริ่มก่อสร้างปี 2572 แล้วเสร็จปี 2577 และเส้นทางยุทธศาสตร์เชื่อมสองฝั่งทะเล (อันดามัน – อ่าวไทย) จ.สตูล – สงขลา – ปัตตานี มีกำหนดเริ่มก่อสร้างปี 2574 แล้วเสร็จปี 2576 นอกจากนี้ ยังมีโครงการเชื่อมโยงการท่องเที่ยวและแก้ไขปัญหาจราจร ได้แก่ โครงการก่อสร้างสะพานข้ามทะเลสาบสงขลา อ.กระแสสินธุ์ จ.สงขลา – อ.เขาชัยสน จ.พัทลุง โครงการก่อสร้างสะพานเชื่อมเกาะลันตา ต.เกาะกลาง – ต.เกาะลันตาน้อย อ.เกาะลันตา จ.กระบี่ โครงการถนนวงแหวนรอบเมืองหาดใหญ่ ช่วงบ้านพรุ – ทางเข้า ท่าอากาศยานหาดใหญ่ โครงการศึกษาและจัดทำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมถนนเลียบคลองบางม่วง และสะพานข้ามคลองปากเกาะ อ.ตะกั่วป่า จ.พังงา และโครงการสะพานคู่ขนานข้ามแม่น้ำโก-ลก ที่ อ.สุไหงโก-ลก จ.นราธิวาส ซึ่งเป็นโครงข่ายถนนเชื่อมต่อประเทศเพื่อนบ้าน ที่ได้ลงนามความตกลงร่วมมือกับประเทศมาเลเซียว่าด้วยการก่อสร้างเรียบร้อยแล้ว
สำหรับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางราง เพื่อเปลี่ยนผ่านสู่การเป็นรูปแบบการขนส่งหลักของประเทศในอนาคต ควบคู่กับการยกระดับศักยภาพการขนส่งสินค้า กระทรวงฯ เร่งรัดโครงการรถไฟทางคู่ ระยะ 2 (Quick Win) ซึ่ง ครม. มีมติอนุมัติเมื่อวันที่ 1 กันยายน 2569 ครอบคลุม 3 เส้นทาง ได้แก่ ช่วงชุมพร – สุราษฎร์ธานี เริ่มก่อสร้างปี 2570 คาดว่าจะแล้วเสร็จปี 2575 ช่วงสุราษฎร์ธานี – ชุมทางหาดใหญ่ – สงขลา เริ่มก่อสร้างปี 2570 คาดว่าจะแล้วเสร็จปี 2576 และช่วงหาดใหญ่ – ปาดังเบซาร์ เริ่มก่อสร้างปี 2570 คาดว่าจะแล้วเสร็จปี 2574 รวมถึงโครงการก่อสร้างรถไฟทางคู่ ช่วงหาดใหญ่ – สุไหงโก-ลก โครงการพัฒนาทางรถไฟ ช่วงชุมพร – ท่าเรือน้ำลึกระนอง (Ranong Gateway) และโครงการพัฒนาระบบขนส่งมวลชนทางรางในเมืองภูมิภาค จังหวัดภูเก็ต เพื่อรองรับการเดินทางของประชาชนและการท่องเที่ยว
ด้านการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางน้ำ ให้มีประสิทธิภาพ เพื่อสนับสนุนการเดินทาง การท่องเที่ยว และเป็นรูปแบบทางเลือกในการลดต้นทุนการขนส่ง กระทรวงฯ มุ่งส่งเสริมการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานท่าเรือ โดยเร่งขับเคลื่อนโครงการท่าเรือภูมิภาค เชื่อมโยงกระบี่ – พังงา – ภูเก็ต (วงแหวนอันดามัน) ครอบคลุม 4 ท่าเรือ (ท่าเรือมาเนาะห์ ท่าเรือช่องหลาด จ.พังงา ท่าเรือท่าเลน จ.กระบี่ และท่าเรืออ่าวปอ จ.ภูเก็ต) ควบคู่กับการศึกษาสำรวจออกแบบท่าเรือสำราญขนาดใหญ่ (Cruise Terminal) บริเวณชายฝั่งทะเลอันดามัน จ.ภูเก็ต ระยะที่ 1 – 3 และโครงการพัฒนาท่าเรือแหลมอ่าวอ่าง จ.ระนอง (Ranong Gateway) เพื่อยกระดับโครงข่ายการท่องเที่ยวทางทะเล และเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันทางเศรษฐกิจ
การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางอากาศ เพื่อรองรับการขยายตัวและเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันของอุตสาหกรรมการบินในอนาคต กระทรวงฯ เร่งดำเนินโครงการระยะเร่งด่วน (Quick Win) ได้แก่ โครงการพัฒนาท่าอากาศยานภูเก็ต ระยะที่ 2 คาดว่าจะเริ่มก่อสร้างในปี 2570 และเปิดใช้งานในปี 2575 ควบคู่กับโครงการศึกษาความเป็นไปได้เบื้องต้นของท่าอากาศยานอันดามัน นอกจากนี้ ยังเร่งพัฒนาท่าอากาศยานในพื้นที่ศักยภาพอีก 2 แห่ง คือ โครงการพัฒนาท่าอากาศยานหาดใหญ่ ที่อยู่ระหว่างจัดทำแผนแม่บทให้แล้วเสร็จภายในเดือนธันวาคม 2569 ก่อนเริ่มก่อสร้างในปี 2573 รวมถึงโครงการก่อสร้างท่าอากาศยานพัทลุง มีกำหนดเริ่มก่อสร้างในปี 2576 และแล้วเสร็จในปี 2578
ทั้งนี้ กระทรวงฯ เดินหน้าขับเคลื่อนการพัฒนาโครงข่ายคมนาคมในพื้นที่ภาคใต้อย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง โดยมุ่งบูรณาการระบบขนส่งทั้งทางถนน ทางราง ทางน้ำ และทางอากาศให้เชื่อมโยงกันอย่างไร้รอยต่อ ควบคู่กับแผนพัฒนาพื้นที่ภาคใต้ในภาพรวมให้สอดคล้องกับศักยภาพของพื้นที่และทิศทางการพัฒนาประเทศ โดยกรมทางหลวงชนบท (ทช.) ได้เร่งผลักดันโครงการถนนเลียบชายฝั่งทะเลภาคใต้ (Thailand Riviera) ซึ่งปัจจุบันมีความคืบหน้าครบทั้ง 5 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ช่วงสมุทรสงคราม – ชุมพร ก่อสร้างแล้วเสร็จทั้งหมด ระยะที่ 2 ช่วงชุมพร – สงขลา อยู่ระหว่างเตรียมจัดซื้อจัดจ้างที่ปรึกษาตามงบประมาณปี 2570 ระยะที่ 3 เส้นทางสามสมุทร (สมุทรปราการ – สมุทรสงคราม) และเส้นทางตะนาวศรีคีรีพัฒน์ (เพชรบุรี – ประจวบคีรีขันธ์) ผ่านการออกแบบและรายงาน EIA แล้ว ปัจจุบันอยู่ในแผนเตรียมการก่อสร้าง ระยะที่ 4 ช่วงสงขลา – นราธิวาส และระยะที่ 5 ฝั่งอันดามัน ช่วงระนอง – สตูล ศึกษาความเหมาะสมแล้วเสร็จ เตรียมเข้าสู่แผนสำรวจออกแบบรายละเอียดต่อไป
นายสรรเพชญ กล่าวถึงสำหรับความคืบหน้าของโครงการก่อสร้างสะพานข้ามทะเลสาบสงขลา เชื่อม อ.กระแสสินธุ์ จ.สงขลา และ อ.เขาชัยสน จ.พัทลุง ว่า โครงการได้รับความเห็นชอบรายงาน EIA และ ทช. ได้ลงนามสัญญาจ้างก่อสร้างเรียบร้อยแล้วเมื่อวันที่ 14 กันยายน 2569 (ระยะเวลาก่อสร้าง 1,080 วัน หรือประมาณ 3 ปี) รวมถึงกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้ประกาศเพิกถอนพื้นที่บางส่วนออกจากเขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลหลวงในราชกิจจานุเบกษาแล้วเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม 2569 ปัจจุบันอยู่ระหว่างระหว่างขออนุญาตก่อสร้างสิ่งล่วงล้ำลำน้ำจากกรมเจ้าท่า คาดว่าจะได้รับอนุญาตภายในสัปดาห์หน้า และการจัดหาหน่วยงานอิสระภายนอก (Third Party) เพื่อตรวจติดตามด้านสิ่งแวดล้อมและสังคม ตาม EIA และ ESMP โดยธนาคารโลกได้ให้ความเห็นชอบขอบเขตงาน (TOR) แล้ว เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 และกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งคาดว่าจะแต่งตั้งคณะผู้เชี่ยวชาญ (Panel of Experts) ด้านสิ่งแวดล้อมและโลมาอิรวดีได้ภายในเดือนธันวาคม 2569
ทั้งนี้ ทช. คาดว่าจะสามารถส่งมอบพื้นที่ก่อสร้างให้ผู้รับจ้างได้ภายในไตรมาสที่ 1 ของปี 2570 และแจ้งให้ผู้รับจ้างเริ่มปฏิบัติงานตามสัญญา ซึ่งจะดำเนินการควบคู่กับโครงการก่อสร้างสะพานเชื่อมเกาะลันตา จ.กระบี่ ที่ได้ลงนามสัญญาจ้างก่อสร้างแล้วเมื่อวันที่ 14 กันยายน 2569 โดยคาดว่าจะส่งมอบพื้นที่เริ่มก่อสร้างได้ภายในไตรมาสที่ 1 ของปี 2570 เช่นเดียวกัน
นายสรรเพชญ กล่าวทิ้งท้าย “กระทรวงคมนาคม จะมุ่งขับเคลื่อนการพัฒนาระบบคมนาคมขนส่งในพื้นที่ภาคใต้อย่างต่อเนื่อง เพื่อลดระยะเวลาและต้นทุนการเดินทางและการขนส่งสินค้า สนับสนุนการท่องเที่ยว และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจแก่ประชาชนในพื้นที่ภาคใต้อย่างเป็นรูปธรรม”
